بررسی احادیث «سه هفت سال» از منظر فقه تربیتی

در شماری از روایات اسلامی از سه دوره رشد و تربیت کودک و نوجوان سخن گفته شده است و حسب اطلاع، این احادیث به صورت مفصل و روشمند موردبررسی حدیثی و فقهی قرار نگرفته است. نوشتار حاضر درصدد است احادیث «سه هفت سال» را مبتنی بر روش شناسی اجتهادی و با رویکرد فقه تربیتی بررسی نماید. برای این منظور در ابتدا احادیث گردآوری و تک تک موردبررسی دقیق سندی و رجالی قرار گرفت و در ادامه مباحث دلالی در سه محور حکم (واجب و مستحب)، متعلق حکم (کودک و نوجوان) و موضوع حکم (تجویزات تربیتی) مطرح شد. در بحث حکم از مباحث بنیادینی چون مولوی یا ارشادی بودن این روایات و نیز اخباری یا انشایی بودن آنان و نیز حکم مستنبط آن بحث شد و این نتیجه حاصل شد که این روایات دارای مولویت است و می تواند حاوی تجویز تربیتی شرعی باشد. در محور دوم معنای کودک در این روایات به مثابه متعلق حکم موردبررسی قرار گرفت. و در محور سوم موضوع حکم و تکالیف و تجویزات تربیتی مربوط به هر مرحله به تفصیل موردبررسی و نسبت سنجی قرار گرفت و براساس روایات فوق چنین نتیجه گیری شد:آزاد نهادن کودک و ایجاد شرایط بازی وی در هفت سال اول استحباب دارد؛ملازمت و همراهی با کودک و آموزش قرآن در هفت سال دوم مستحب است؛آموزش و پرورش ارزش های دینی و تاکید بر تربیت خانوادگی در هفت سال سوم، دارای استحباب است.

کلیدواژه ها:

اصول تربیتی ، حدیث تربیتی ، تفسیر تربیتی ، بازی ، مراحل تربیت