بررسی هیستوپاتولوژیک تاثیرات محافظتی اسانس گیاه علف لیمو (Cymbopogon citratus) بر آسیب روده ای ناشی از ۵- فلوراراسیل در مدل موش سوری

و ۵- فلوراراسیل (۵-FU) داروی شیمی درمانی مرسوم می باشد ولی سمیت آن بر روی بافت های سالم مانع بزرگی برای شیمی درمانی موفق سرطان محسوب می گردد. استرس اکسیداتیو نقش مهمی را در مسمومیت ۵-FU بازی می کند. ترکیبات گیاهی به علت داشتن ترکیبات آنتی اکسیدانتی، آسیب های ناشی از استرس اکسیداتیو را کاهش می دهد. گیاه علف لیمو (Cymbopogon citratus) دارای ترکیبات آنتی اکسیدانتی فراوان است. در این مطالعه اثرات محافظتی اسانس گیاهی علف لیمو بر آسیب های ناشی از ۵-FU بر دستگاه گوارشی با تمرکز بر آسیب روده ای مورد بررسی قرار گرفت. در این مطالعه ۴۸ موش به ۶ گروه (۱) کنترل، (۲) ۵-FU با دز ۲۰۰ mg/kg ، (۳) ۵-FU+اسانس علف لیمو با دز پایین ۱۲۵ mg/kg (۴) ۵-FU +اسانس علف لیمو با دز متوسط ۲۵۰ mg/kg (۵) ۵-FU +اسانس علف لیمو با دز بالا ۵۰۰ mg/kg (۶) اسانس علف لیمو با دز بالا ۵۰۰ mg/kg تقسیم شدند. ۵-FU به صورت تک دوز داخل صفاقی و اسانس به صورت خوراکی (گاواژ) به مدت ۶ روز تجویز شدند. در روز هفتم موش ها آسان کشی شدند و نمونه های بافتی از روده باریک برداشت شد و در فرمالین فیکس و سپس رنگ آمیزی هماتوکسیلین و ائوزین روی آن ها انجام شد و نهایتا مورد بررسی میکروسکوپی قرار گرفت. نتایج هیستوپاتولوژیک حاصل از این مطالعه بر روده باریک در موش های مورد مطالعه نشان داد که تجویز تک دوز ۵- فلوراسیل سبب ایجاد آسیب های دژنراتیو و تخریب اپیتلیوم، کوتاه شدن طول پرزها و ادم در روده باریک شد و تجویز خوراکی اسانس گیاه علف لیمو در دوزهای ۲۵۰ و ۵۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم سبب کاهش چشمگیری در این تغییرات شد که بیشترین تاثیر محافظتی را دوز بالا ایجاد کرد. همچنین مشاهده شد که تجویز اسانس لیمو با دوز ۵۰۰ میلی گرم بر کیلوگرم هیچ گونه آثار پاتولوژیک در روده ایجاد نمی کند. نتایج حاصل از این مطالعه نشاندهنده آثار محافظتی اسانس علف لیمو بر آسیب های ناشی از ۵-FU در روده موش بود که احتمالا این تاثیر را به دلیل دارا بودن ترکیبات آنتی اکسیدانتی و از طریق کاهش آسیب اکسیداتیو ناشی از رادیکال های آزاد حاصل از ۵-FU ایجاد می نماید

کلیدواژه ها:

فلوراراسیل ، اسانس علف لیمو ، روده باریک ، موش ، هیستوپاتولوژی