تاثیر هوش مصنوعی گفتگوگر بر تنهایی انسان

این مطالعه با هدف بررسی تاثیر تعامل با هوش مصنوعی گفتگوگر بر احساس تنهایی و بهزیستی روانشناختی انجام شد. پژوهش حاضر از طرح آمیخته (ترکیبی) با فاز کمی نیمه آزمایشی (با گروه کنترل و آزمایش) و فاز کیفی (پدیدارشناسی تفسیری) استفاده کرد. جامعه آماری افراد ۲۰ تا ۴۵ ساله تهرانی بودند که ۱۲۰ نفر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت ۸ هفته، روزانه حداقل ۱۵ دقیقه با یک چت بات هوش مصنوعی گفتگوگر تعامل داشتند. ابزارها شامل مقیاس تنهایی UCLA، پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف و مقیاس دلبستگی به فناوری بود. یافته های کمی نشان داد که نمرات تنهایی در گروه آزمایش به طور معناداری کاهش و نمرات تمام مولفه های بهزیستی افزایش یافت. همچنین، همبستگی مثبت معناداری بین دلبستگی به فناوری و کاهش تنهایی مشاهده شد. داده های کیفی حاصل از مصاحبه با ۱۵ شرکت کننده، مضامین اصلی «بازتاب بدون قضاوت»، «همراهی دائمی» و نیز نگرانی هایی مانند «توهم صمیمیت» و «کاهش انگیزه برای ارتباط انسانی» را آشکار ساخت. نتیجه گیری کلی حاکی از آن است که هوش مصنوعی گفتگوگر می تواند در کوتاه مدت یک مداخله تسکین بخش موثر باشد، اما استفاده طولانی مدت و بدون آگاهی می تواند با خطرات روانی-اجتماعی همراه باشد. بنابراین، ضروری است این فناوری با ملاحظات اخلاقی و به عنوان مکمل (و نه جایگزین) روابط انسانی به کار گرفته شود.کلیدواژه ها: هوش مصنوعی گفتگوگر، تنهایی، بهزیستی روانشناختی، دلبستگی به فناوری، مداخله دیجیتال.