روش شناسی اسلامی در علم سیاست
محل انتشار: فصلنامه علوم سیاسی، دوره: 2، شماره: 4
سال انتشار: 1379
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 197
فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JCKE-2-4_012
تاریخ نمایه سازی: 12 شهریور 1402
چکیده مقاله:
در تضاد نشان داده شده میان سبک غربی پژوهش سیاسی و جایگزین اسلامی آن در این جا، نه تنها به روشنسازی کاستیهای ذاتی اولی کمک میکند؛ بلکه مهمتر از آن، مجموعه خاصی از ویژگیهای ذاتی دومی را برجسته میسازد. تصویری که ظهور یافته، آن است که روششناسی و معرفتشناسی علم سیاست غربی، به عنوان آخرین دست آورد، پیرامون قدرت ظاهرا نامحدود علوم طبیعی بنا شده است. طبیعت ذهنی و ایدئولوژیک علم سیاست از ناحیه چشم انداز معرفتیاش و وضعیت زندگی واقعی، به نحوه موثری آشکار شده است. چیزی به اسم علم برای علم وجود ندارد. انگاره علم سیاست بیطرف، عینی و بری از ارزش دیگر اصلا معمول نیست. مفهوم ابزار انگارانه اجتماع سیاسی، صورت بندی نظری، تحقیق پذیری، و دسته بندیهای نهایی دانش، همه، تحت الشعاع تجربههای اجتماعی، فرهنگی و تاریخی مسیحیت غربی که به گونهای تناقضآمیز سراسر مادی گرایانه و سکولار است، قرار گرفتهاند. چنین علمی احتیاجات و نیازهای مسلمانان را بر آورده نکرده و نمیکند و به معنای دقیق کلمه، نمیتواند در جامعه اسلامی ریشه اجتماعی و فرهنگی بدواند. جایگزین اسلامی آن، پیگیری دانش را در درون چارچوب ارزشی اسلام ملاحظه میکند. تمامی ادعاهای مشابهت به علوم تجربی را رها نموده و ملاحظاتش درباره طبیعت اجتماع سیاسی، نه به وسیله مفهوم ابزار انگارانه اجتماع؛ بلکه به وسیله پرسش از غایتهای هر چه که وجود دارد، راهنمایی شده است. اصل سرنوشت ساز علم سیاست، اختلاف میان جزء و کل، و واقعیت و ارزش است. اجزا با واقع شدن در یک کل فراگیر با قالبش برای ارزشهای جاودان محفوظ در قرآن و سنت پیامبر عزیز محمد(ص)، معنا مییابند. در نهایت، علم سیاست اسلامی، مشابهت با ارزشها و روح الگوی مدینه اجتماعی که معنای اهداف بشری را مجسم کرد را هدف قرار میدهد. جایی که اهداف بشری مورد بحث باشد، تفکر اخلاقی وجود دارد. به معنای دقیق کلمه، علم سیاست در اسلام امری خالی از ارزش نیست. اسلام اصرار میکند که سیاست باید پژوهشی برای اصول اخلاقی و اجتماع سیاسی همان گونه که افراد، را به اخلاق توصیف میکند برای اخلاقی کردن عمل نیز موظف است. اصول اخلاقی و سیاست به گونهای جداییناپذیر به هم مرتبط هستند. درسی که بشر اگر میخواهد جهان به خطا رفته را دوباره به سلامت عقل باز گرداند، باید فرا گیرد.
نویسندگان
عبدالرشید موتن
عبدالرشید موتن