مروری بر مکانیسم‎های دخیل در ایمونوپاتوژنز ویروس SARS-CoV-۲

کروناویروس‎ها به خانواده کرونا ویریده تعلق داشته و سه ویروس بیماری زای SARS-CoV، MERS-CoV و SARS-CoV-۲ جزء این خانواده محسوب می­شوند. هر سه ویروس باعث ایجاد اختلالات تنفسی در انسان میگردند. SARS-CoV-۲ یک RNA ویروس با اندازه حدود  nm۱۶۰-۸۰ و سایز ژنومی حدود  kb۳۵-۲۷ می‎باشد که بیماری COVID-۱۹ را ایجاد می‎کند. علایم ابتلا به این بیماری شامل تب، سرفه خشک، خستگی، ضعف عضلانی، تنگی نفس، خلط، سردرد و اسهال می باشد. مطالعات مختلف نشان داده‎اند با انتقال ویروس SARS-CoV-۲ از طریق گیرنده ACE۲ سطح سلول‎های آلوئولار نوع دو و CD۱۴۷ سلول‎های ریوی، سه اتفاق اصلی شامل اختلالات تنفسی، لنفوپنی و طوفان سایتوکاینی رخ می‎دهد که به دلیل عدم تنظیم پاسخ‎های التهابی سیستم ایمنی و افزایش ناگهانی تولید سایتوکاین‎ها موارد پنومونی، از دست رفتن عملکرد ریه، سندرم زجر تنفسی حاد (ARDS)، شوک و حتی مرگ اتفاق می‎افتد. گیرنده‎های سیستم ایمنی ذاتی شامل TLR۳ و TLR۷ (گیرنده‎های اندوزومال) و RIG-I و MDA-۵ (گیرنده‎های سیتوزولی) نقش مهمی در شناسایی RNA، ویروس SARS-CoV-۲ دارند. درگیر شدن این گیرنده‎ها موجب تولید انواع مختلف سایتوکاین‎ها، اینترفرون‎های تیپ ۱ و مدیاتورهای التهابی می‎شوند. در ارتباط با سیستم ایمنی اکتسابی-سلولی لنفوسیت‎های Th۱، Th۲ و Th۱۷ با تولید سایتوکاین، لنفوسیت‎های T CD۸+ (CTL) با تولید پرفورین، گرانزیم و سایتوکاین نقش دفاعی خود را علیه ویروس SARS-CoV-۲  ایفا می‎کنند. فعالیت ایمنی اکتسابی-هومورال در اغلب بیماران با تولید IgM (حدود ۹ روز بعد از شروع بیماری) و IgG (حدود ۲ هفته بعد از شروع بیماری) مشخص می‎شود. ویروس SARS-CoV-۲ از مکانیسم هایی شامل ایجاد اختلال در تولید اینترفرون های نوع I، کاهش بیان MHC-I، MHC-II و افزایش بیان Tim-۳ و PD-۱ و القای خستگی در لنفوسیت‎های T (T cell exhaustion) برای فرار از پاسخ‎های سیستم ایمنی استفاده می‎کند. در این مطالعه مروری، جدیدترین اطلاعات مرتبط با مکانیسم‎های دخیل در ایمونوپاتوژنز ویروس‎های تنفسی به ویژه SARS-COV-۲ نگارش شده است.

کلیدواژه ها:

SARS-CoV-۲ ، کووید-۱۹ ، ایمونوپاتوژنز ، ایمنی ذاتی و اکتسابی ، پاسخ ایمنی ضد ویروسی