بررسیهای دانه بندی و کانی شناسی رسوبات در منشایابی تپه های ماسه ای بلوچستان

شناخت منشا تپه­های ماسه­ای در طرح­های کنترل فرسایش بادی از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. در این مطالعه محدوده گسترش تپه ماسه­های بلوچستان در ۵ منطقه تحت تاثیر فرسایش بادی با استفاده از عکس هوایی و تصاویر ماهواره­ای و نرم­افزار   Arc GISمشخص شد و نقشه انواع رخساره­های رسوبات بادی استان تهیه گردید. سپس ۲۸ نمونه از رسوبات با توجه به شکل تپه­ماسه و رخساره ها و گستره آنها به روش شبکه ای برداشت گردید. دانه­بندی نمونه­ها با استفاده از روشهای استاندارد ASTM تعیین و عامل­های آماری رسوب­شناسی با استفاده از نرم­افزارGRADISTAT محاسبه گردیده و منحنی­های دانه­بندی رسوبات ترسیم گردید. مرفوسکپی و کانی­شناسی نمونه­ها با کمک بینوکولر انجام شد. بررسیهای دانه­بندی رسوبات نشان می­دهد که رسوبات تپه­ماسه­ای­ دارای جورشدگی خوب، بهتر از رسوبات رودخانه­ای دارای انحراف استاندارد کمتر از ۵/۰ می­باشد. همچنین کانی­شناسی نمونه­ها ۸۴ درصد فراوانی ذرات متشکله را خرده­سنگهایی مانند کوارتزیت، گرانودیوریت، ... و ۱۶ درصد ذرات بقیه را کانی­های کوارتز، فلدسپات و کلسیت نشان می­دهد. بنابراین با بررسی فرایند حمل ذرات به روش ویشر ۵/۰ درصد از ماسه­ها به­صورت جمعیت تعلیق و ۵ درصد جمعیت غلطش و ۵/۹۴ درصد جمعیت جهش را تشکیل می­دهند. نتایج حاصل از نمودار فردمن، تفکیک محیط رسوبی را نشان داد که ۴۲/۲۱ درصد رسوبات از نوع رودخانه­ای و ۴۳/۷۱ درصد رسوبات بادی و ۱۵/۷ درصد هم­پوشانی رسوبات رودخانه و تپه­ماسه­ای بوده است.

کلیدواژه ها:

دانه بندی ، کانی شناسی ، رسوبات بادی ، بلوچستان ، تپه های ماسه ای