موضوع : مطالعه تطبیقی دیدگاه حافظ ابرو با نخبگان مسلمان عصر میانه در باره حکمرانی سیاسی

چکیده: شهاب الدین عبدالله خوافی مشهور به «حافظ ابرو» مهم ترین مورخ زمان تیمور و شاهرخ است؛ از میان آثار او«زبده التواریخ» به لحاظ تاریخنگاری و کتاب«جغرافیا»از نظر مباحث نظری اهمیت دارند.حافظ ابرو با توجه به «تفاوت های فردی» در جوامع بشری معتقد است بدون«تشکیل حکومت» برقراری نظم در جامعه و شکوفایی استعدادهای بشر غیر ممکن خواهد بود. او«سیاست را از دیانت جدا» نمی داند و با اشاره به آیه ۲۶ سوره آل عمران تاکید می کند حکومت از آن خداست به هر فردی بخواهد واگذار می نماید و از هرکس بخواهد می ستاند.ایشان سیاست را به «سیاست فاضله و ناقصه» تقسیم بندی می کند به اعتقاد او در دوران«سیاست فاضله» پادشاهان بر اساس قوانین دینی و شریعت کشور را اداره می کنند؛ اما در زمان«سیاست ناقصه» حکمرانان مشغول عیش و نوش می باشند؛ وی حاکمان دادگر و یارانش را «حزب الله» و مصداق« الا ان حزب الله هم المفلحون» می داند و حکمرانان ظالم و اصحاب شان را «حزب شیطان» و مصداق «الا ان حزب الشیطان هم الخاسرون» معرفی می کند. مانند«حافظ ابرو» شماری از متفکران مسلمان چون فارابی، طوسی، غزالی و ... عمده ترین عامل پایداری حکومت ها را «عدالت» و «ستم» را علل اصلی سقوط دولت ها می دانند.حافظ ابرو با تلفیق مباحث نظری و گزارش های تاریخی«شیوه جدیدی» از تاریخنگاری را بنیاد نهاد که در آن هم به «نوع حکمرانی سیاسی» و هم به «چگونگی و چیستی وظایف و صفات حاکمان» توجه شده است.واژگان کلیدی : اسلام، ایران، سیاست، تیموریان، حافظ ابرو.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی : اسلام ، ایران ، سیاست ، تیموریان ، حافظ ابرو