کاربرد شیمی کانی ها در تشخیص شرایط تبلور و محیط زمین ساختی سنگ های دیابازیک منطقه ده ظهیر )غرب رفسنجان(

در شمال کمربند ماگمایی کرمان و جنوب­غربی شهرستان رفسنجان (منطقه ده­ظهیر)، تعدادی توده­ نفوذی با ترکیب دیابازی بصورت شکل­های نامنظم )قطر بیشینه ۸ متر( و همچنین بصورت دایک )به ضخامت بیشینه ۴ متر(، به درون سنگ­های آندزیتی پورفیری و سنگ­های آذرآواری ائوسن نفوذ کرده­اند. بافت­ این سنگ­ها افیتیک، ساب­افیتیک و پورفیروئیدی است، کانی­های اصلی آنها شامل پلاژیوکلاز (بیتونیت)، کلینوپیروکسن (دیوپسید) و کانی­های های فرعی تیتانومگنتیت هستند. بر اساس ویژگی­های سنگ­نگاری، حضور برونبوم­ها و تغییرات ترکیبی از مرکز به لبه در پیروکسن­ها و پلاژیوکلازها، احتمالا این سنگ­ها دستخوش فرایند آمیختگی ماگمایی شده­اند. ارزیابی دما و فشارسنجی در کانی کلینوپیروکسن، دمای ۱۰۵۰ -۱۲۰۰ درجه سانتی­گراد و فشار بیش از kb۲ را برای تبلور این کانی نشان می­دهد. بر این اساس می­توان عمق شروع تبلور کلینوپیروکسن­ها را ۲۰ کیلومتر در پوسته میانی دانست. طی تبلور کلینوپیروکسن­های موجود در این سنگ­ها، گریزندگی اکسیژن نیز پایین و فشار بخار آب کمتر از kb۱۰ بوده است. بر اساس شیمی کلینوپیروکسن­ها، ماگمای اولیه این سنگ­ها دارای ماهیت آهکی-قلیایی بوده و در جایگاه قوس آتشفشانی تشکیل شده است.

کلیدواژه ها:

Mineral chemistry ، geothermobarometry ، diabasic intrusions ، volcanic arc ، Deh-Zahir area. ، شیمی کانی ، دما-فشار سنجی ، توده های دیابازی ، قوس آتشفشانی ، منطقه ده ظهیر.