روابط بافتی- شیمیایی کانی های آپاتیت- مونازیت- زنوتیم در کانسار آهن± آپاتیت لکه سیاه (شمال شرق بافق): شواهدی از تکوین یک سامانه گرمابی

کانسار آهن± آپاتیت لکه­سیاه در ایالت فلززایی بافق- ساغند (ایران مرکزی) و در سنگ­های میزبان ریولیتی قرار گرفته است. کانی­های اصلی در این کانسار مگنتیت و آپاتیت هستند که کانی­های مونازیت و زنوتیم به صورت میانبار درون بلور و شکستگی­های این دو کانی تشکیل شده­اند. کانی­ها با استفاده از روش­های میکروسکوپی و تجزیه ریزکاوالکترونی بررسی شدند. نتایج نشان می­دهد که بلور آپاتیت اولیه بوده و احتمالا از ماگمای نخستین با ماهیت مافیک تا فرامافیک نهشته شده است. بلورهای آپاتیت دارای منطقه­بندی نامنظم از فازهای تیره و روشن هستند، به­طوری که بخش­های تیره آپاتیت غنی از میانبارهای مونازیت و زنوتیم ثانویه است. این نتایج با فرآیند انحلال- ته­نشینی مجدد سازگار است. طی این فرآیند، بلورهای آپاتیت با سیال­های گرمابی تاخیری که در راستای مرزهای بلوری در حال مهاجرت بوده­اند واکنش داده­ و تهی از عناصر خاکی نادر (REE) شده­اند. همچنین عناصر خاکی نادر دستخوش جدایش ترجیحی شده­اند، به طوری که اغلب عناصر خاکی نادر سبک (LREE) در مونازیت و عناصر نادر سنگین (HREE) در زنوتیم غنی شده­اند.

کلیدواژه ها:

Iron oxide± apatite deposits ، REE-minerals ، metasomatism ، dissolution-reprecipitation process. ، کانسارهای اکسید آهن±آپاتیت ، کانی های عناصر خاکی نادر ، دگرنهادی ، فرآیند انحلال- ته نشینی مجدد.