بررسی اثر سمیت تنفسی اسانس thymus vulgaris علیه cydalima perspectalis

شبپره شمشاد، Cydalima perspectalis Walker (Lep.: Crambidae)، بهعنوان مهمترین آفت گیاهان جنس شمشاد در جهان معرفی شده است. این آفت در سال ۱۳۹۵ وارد ایران شد و آفتی بسیار تهاجمی و مخرب روی شمشاد هیرکانی Buxus hyrcana Pojark در جنگل های شمال ایران شد. هدف از این مطالعه ارزیابی اسانس Thymus vulgaris L. (با غلظت های ۰/۵، ۱، ۲/۵ و ۵ درصد حجمی/حجمی) روی لاروهای سن دوم C. perspectalis بود. آزمایشات به صورت طرح کاملا تصادفی روی لاروهای سن دوم C. perspectalis تحت شرایط آزمایشگاهی ۲۷± ۱ œC)، ۶۵±۱۰ درصد رطوبت نسبی و ۱۶ ساعت روشنایی و ۸ ساعت تاریکی) مورد بررسی قرار گرفت. میزان مرگ ومیر توسط غلظت های مختلف در شش تکرار مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. مرگ ومیر پس از ۲۴، ۴۸ و ۷۲ ساعت ثبت شد. یافته های ما نشان داد که اسانس آویشن اثرات لاروکش خوبی را نشان داد. در ابتدا دزهایی با مرگومیر بین ۲۰ تا ۸۰ درصد انتخاب شدند و بر اساس فاصله لگاریتمی غلظت های ۲، ۳/۳۱، ۵/۴۷، ۹/۰۶ و ۱۲ به دست آمد. سپس بر اساس مرگ میر ثبت شده میزان LC۵۰ و LC۹۰ تنفسی محاسبه شد که برای ۲۴ ساعت اول به ترتیب برابر با ۵/۲۳ و ۸/۹۸ میکرولیتر بر لیتر هوا بود. همچنین مقدار این دو برای ۲۴ ساعت دوم برابر با ۴/۴۷ و ۸/۰۴ میکرولیتر بر لیتر هوا بود. با توجه به نتایج، اسانس آویشن به صورت تنفسی اثر بسیار خوبی بر کنترل شب پره شمشاد دارد. به طور کلی با توجه به اکوسیستم پیچیده در جنگل استفاده از آفت کش ها مجاز نیست و تنها در پارک های جنگلی و مناطقی که منحصرا رویشگاه اختصاصی این گیاه میباشد، استفاده از آفتکش های زیستی کمدوام با دامنه تاثیر محدود قابل توصیه است.

کلیدواژه ها:

Cydalima perspectalis ، شمشاد هیرکانی ، کنترل آفت ، اثر تنفسی ، اسانس گیاهی.