ارزیابی تاثیر نماتدهای بیمارگر حشرات در کنترل جمعیت زمستان گذران آفت gypsonoma aceriana

پروانه شاخه خوار صنوبر Gypsonoma aceriana (Duponchel, ۱۸۴۲) (Lepidoptera: Tortricidae)، آفت مهم گونهPopulus (Salacaceae) در اروپا، آمریکای شمالی، کانادا، شمال آفریقا و آسیا است که از ایران از استان های کرمانشاه، مرکزی، آذربایجان، تهران و استان های شمال ایران گزارش شده است. لارو این آفت به برگ ها، جوانه ها و شاخه های صنوبر حمله میکند و باعث ایجاد ناهنجاری های جدی در گیاهان میزبان میشود. شدیدترین خسارت آفت در فصل بهار رخ میدهد، زمانی که لاروها از زیستگاه های مخفی زمستان گذران خارج شده و برای تغذیه به سمت شاخه های انتهایی میروند. کنترل این لاروها موجب کاهش ظهور پروانه های بالغ در فصل بهار میشود. استفاده از نماتدهای بیمارگر حشرات (EPNs)برای کنترل برخی آفات در زیستگاه های مخفی، موفقیت آمیز گزارش شده است. نماتدهای بیمارگر حشرات مزایای زیادی نسبت به آفت کش های شیمیایی دارند که میتوان به ایمنی اپراتور، عدم نیاز به نگهداری، به حداقل رسیدن منطقه تحت تیمار با توجه به جمعیت آفت، حداقل آسیب به دشمنان طبیعی و عدم آلودگی محیط زیست اشاره کرد. در مطالعه حاضر، در مناطق پراکنش آفت G. aceriana در باغ گیاه شناسی کاشان، استان اصفهان، لاروهای سن دوم و سن سوم آفت (لاروهای زمستان گذران) جمع آوری شدند. اثربخشی دو جدایه EPNs روی لاروها در شرایط آزمایشگاهی بررسی شد. جدایه های نماتد داخل بدن لاروهای سن آخر شبپره موم خوار Galleria mellonella L.در اتاقک رشد کشت شدند. لاروهای آفت با غلظت های ۵۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ لارو بیمارگر نماتد (infective juvenile larva-۱) تلقیح شدند. غلظت کشنده (LC۵۰) ۵۰ جدایه تجاری Steinernema carpocapsae و جدایه بومی Oscheius myriophilus به شرح زیر بود: به ترتیب ۷۴/۵ و (infective juvenile larva-۱) ۹۹/۹ در لاروهای سن دوم؛ و ۱۰۸/۲ و (infective juvenile ۱۱۷/۲ larva-۱) در لاروهای سن سوم، پس از ۴۸ ساعت در دمای ۲۵ درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی ۶۵ درصد. این نتایج نشان میدهد که EPNs قابلیت خوبی برای کنترل لارو آفت G. aceriana دارد و تحقیقات آینده میتواند روی جداسازی و شناسایی جدایه های EPNs بومی، فرمولاسیون EPNs و کاربرد EPNs در شرایط گلخانه ای و مزرعه ای متمرکز شود.

کلیدواژه ها:

صنوبر ، زیستگاه های مخفی ، EPNs ، کنترل بیولوژیک ، .Tortricidae