سمیت تنفسی و اثر زیرکشنده اسانس های Achillea millefolium L. و Mentha pulegium L روی پارامترهای جدول زیستی شته جالیز (Aphis gossypii Glover)
سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 348
فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IJMAPR-39-2_003
تاریخ نمایه سازی: 17 تیر 1402
چکیده مقاله:
شته جالیز (Aphis gossypii Glover.) از آفات مهم کدوییان است. امروزه برای کنترل جمعیت این آفت، به ترکیب های سازگار با محیط زیست بیشتر توجه می شود. در این تحقیق سمیت تنفسی اسانس دو گیاه بومادران (Achillea millefolium L.) و پونه (Mentha pulegium L.) روی حشرات کامل آفت مذکور، در غلظت و زمان های مختلف بررسی شد. همچنین، اثر زیرکشنده این دو اسانس روی پارامترهای زیستی شته جالیز بالغ بررسی شد. نتایج نشان داد که اسانس های موجود در این گیاهان باعث مرگ و میر معنی دار حشرات بالغ می شوند. مقدار LC۵۰ اسانس گیاه بومادران و پونه روی شته جالیز به ترتیب معادل ۳۴.۹ و ۲۳.۳۴ میکرولیتر بر لیتر هوا بود. مقدار LT۵۰ اسانس ها با غلظت ۳۴.۹۰ میکرولیتر بر لیتر هوا برای اسانس بومادران برابر با ۱۲.۳ ساعت و در غلظت ۲۳.۳۴ میکرولیتر بر لیتر هوا برای اسانس پونه برابر با ۱۲.۰۲ ساعت بدست آمد. نرخ ذاتی افزایش جمعیت (rm) به عنوان مهم ترین پارامتر جدول زندگی آفت، در تیمار اسانس پونه برابر با ۰.۲۸ (ماده/ماده/روز: تعداد افراد ماده تولید شده به ازای هر فرد ماده در هر روز) و در تیمار اسانس بومادران ۰.۲۷ (ماده/ماده/روز) بود که نسبت به شاهد (۰.۳۴) کاهش معنی دار داشت. نتایج بررسی اثر زیرکشندگی این اسانس ها روی پارامترهای رشد جمعیت نشان داد که نرخ بقای وابسته به سن برای شته جالیز تیمار شده با اسانس ها نسبت به شاهد کاهش یافت. تیمارهای شاهد و پونه به ترتیب بیشترین (۲۰.۷۳ روز) و کمترین (۱۰.۹۷ روز) امید به زندگی را داشتند. نرخ خالص تولیدمثل در شته های تیمار شده با بومادران، پونه و کنترل به ترتیب برابر با ۱۵.۶۴ ،۹.۳۸ و ۳۵.۷۶ (ماده/ماده/نسل) محاسبه شد. این یافته ها نشان داد که اسانس دو گیاه مطالعه شده، پتانسیل بالایی از نظر سمیت تنفسی و کاهش جمعیت شته جالیز برای استفاده در برنامه های کنترل تلفیقی آفت مذکور در گلخانه ها را دارا می باشد.
کلیدواژه ها:
اسانس های گیاهی ، سمیت تنفسی ، شته جالیز (Aphis gossypii Glover.) ، پارامترهای جدول زندگی ، اثر زیرکشندگی
نویسندگان
سمانه اکبری
فارغ التحصیل دکتری حشره شناسی کشاورزی، گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه.
شهرام آرمیده
۲- دانشیار دانشگاه، گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :