بررسی تحمل به تنش گرمای انتهای فصل در برخی اکوتیپ های ماشک تلخ
سال انتشار: 1402
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 346
فایل این مقاله در 10 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JCB-15-45_003
تاریخ نمایه سازی: 13 تیر 1402
چکیده مقاله:
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: تنش گرمای انتهای فصل به عنوان یکی از تنش های غیرزنده مهم، نقش بسزایی در کاهش رشد و تولید محصولات زراعی در بسیاری از مناطق دنیا از جمله مناطق مرکزی و جنوبی ایران دارد.
مواد و روش ها: به منظور بررسی تاثیر تنش گرمای انتهای فصل بر عملکرد و برخی صفات مرتبط با آن در ماشک تلخ، آزمایشی در سال زراعی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ در مزرعه پژوهشی دانشگاه ولیعصر (عج) رفسنجان در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار روی ۱۸ اکوتیپ ماشک تلخ متعلق به استان های آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل و زنجان انجام شد. اکوتیپ ها در سه تاریخ کاشت (۲۵ بهمن، ۱۰ اسفند و ۲۵ اسفند ماه) کشت شدند و داده های حاصل به صورت تجزیه مرکب مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. تاریخ های کاشت به شکلی در نظر گرفته شدند که گیاه با تنش گرمای انتهای فصل مواجه گردد. صفات مورد بررسی شامل روز تا ۵۰ درصد گلدهی، روز تا پایان گلدهی، روز تا رسیدگی، ارتفاع ساقه، طول ریشه، وزن خشک اندام هوایی، عملکرد دانه، وزن هزار دانه و شاخص برداشت بود.
یافته ها: نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد که اکوتیپ های مورد مطالعه از نظر همه صفات مورد ارزیابی اختلاف معنی داری داشتند؛ لذا وجود تنوع ژنتیکی قابل ملاحظهای در بین اکوتیپ های ماشک تلخ را به اثبات رساند. با توجه به نتایج مقایسات میانگین تمام صفات ارزیابی شده به جز ارتفاع ساقه و طول ریشه، با تاخیر در تاریخ کاشت از ۲۵ بهمن به ۱۰ اسفند و ۲۵ اسفند، تحت تاثیر تنش گرمایی انتهای فصل قرار گرفتند و کاهش یافتند اما با توجه به معنی دار شدن اثر متقابل تاریخ کاشت در اکوتیپ، مقدار کاهش برای اکوتیپ های مورد بررسی یکسان نبود. تجزیه خوش های بر اساس صفات ارزیابی شده در تاریخ های مختلف کاشت (۲۵ بهمن، ۱۰ اسفند و ۲۵ اسفند ماه) به طور جداگانه انجام گرفت و در هر تاریخ کاشت اکوتیپ های مورد بررسی در سه گروه طبقه بندی شدند.
نتیجه گیری: به طورکلی بر طبق نتایج اکوتیپ های مراغه و بایقوت هر دو متعلق به استان آذربایجان شرقی به ترتیب از لحاظ تحمل به تنش گرمای انتهای فصل برتر از سایر اکوتیپ ها بودند و جهت کشت مستقیم در شرایط آب و هوایی رفسنجان و یا به کارگیری در برنامه های به نژادی افزایش تحمل به تنش گرمای انتهای فصل توصیه می شوند.
کلیدواژه ها:
Bitter vetch ، Cluster analysis ، Harvest index ، Sowing date ، Yield ، تاریخ کاشت ، تجزیه خوش ه ای ، شاخص برداشت ، عملکرد ، ماشک تلخ
نویسندگان
محمد محمدی لطف آباد
Department of Genetics and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University of Rafsanjan
سید رسول صحافی
Department of Genetics and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Vali-e-Asr University of Rafsanjan
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :