مزاج روحانی، سلامت معنوی و مزاج جسمانی

از دیرباز در فلسفه از مزاج جسمانی و در عرفان از مزاج روحانی سخن گفته شده و با دقت زیادی به تفسیر و تبیین نشسته ­اند که سلامت مزاج روحانی پایه سلامت معنوی و سلامت مزاج جسمانی موثر در سلامت معنوی است. چراکه مزاج روحانی اثر و حالت برخاسته از ترکیب معنوی به شیوه خاصی است؛ چه ترکیب وجودی که در قوس نزول با آمیزش اسمای الهی و احکام مراتب هستی در حقیقت انسان صورت می­ گیرد و به اثر برخاسته از آن ترکیب، مزاج روحانی جبلی گویند و چه ترکیب ارادی که در دنیای مادی در پی آمیزش باورها و کردارها به وجود می ­آید و منجربه پیدایش صورت ملکوتی و باطنی می­ شود و اثر و حالتی از وی پدید می ­آید که به آن مزاج روحانی کسبی گویند. اگر این ترکیب در قوس صعود و پس از امتزاج معارف توحیدی و اوصاف اخلاقی و کمالات الهی صورت گیرد، مزاج روحانی برخاسته از آن، مزاج روحانی کاملان خواهد بود. اگر این ترکیب در یک حرکت ناسوتی و در آمیزش باورهای ناصحیح و کردارهای ناپسند شکل گیرد، مزاج روحانی برخاسته از آن، مزاج روحانی ناسوتیان خواهد بود. پس سلامت مزاج روحانی کسبی در پرتو استکمال طولی حقیقت باطنی و قلبی در قوس صعود و در پی تحقق مزاج روحانی کاملان به­ دست می ­آید که البته به سلامت معنوی می ­انجامد. البته آنچه که به مزاج روحانی کاملان در تحقق این سلامت مدد می ­رساند، سلامت مزاج عنصری است؛ مزاجی که حاصل امتزاج کیفیت­ های بسیط و حالت و اثر طبیعت مادی انسان است و صحت این مزاج موجب بروز اخلاق و اعمال نیکو و مایه سلامت معنوی است.

کلیدواژه ها:

Spiritual Health ، Spiritual Temperament ، Physical Health. ، سلامت معنوی ، مزاج عنصری ، مزاج روحانی ، مزاج روحانی جبلی ، مزاج روحانی کسبی.