مقایسه خدمات مبتنی بر اشاعه اطلاعات معتبر دردوران همه گیری در کتابخانه های عمومی و دانشگاهی شهر تهران

هدف: هدف از اجرای این پژوهش، مقایسه نگر، کتابداران کتابخانه های عمومی ودانشگاهی شهر تهران در اشاعه اطلاعات و اخبار معتبر در دوران همه گیری از نظر عوامل ومتغیرهای تاثیرگذار، خدمات و ابزارهای مورداستفاده است.روش: این پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی با رویکرد آمیخته با استفاده از رو، هایاسنادی )تحلیل محتوا( و پیمایشی اجرا شده است. جامعه بخش کیفی، متون وپژوهش های مرتبط و جامعه بخش کمی، کتابداران شاغل در کتابخانه های عمومی ودانشگاهی شهر تهران است. حجم نمونه در مرحله پیمایش بر اساس جدول اندازه جامعه ونمونه کرجسی و مورگان تعیین شد. در بخش نخست از ابزارهای یادداشت برداری و سیاههوارسی و در بخش دوم، از پرسشنامه محقق ساخته بر اساس متغیر های شناسایی شده در گامقبلی و مشخصات جمعیت شناختی استفاده شد. روایی پرسشنامه از طریق نظرات خبرگان وپایایی آن با استفاده از رو، آلفای کرونباخ سنجیده شد. داده های پرسشنامه با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی و به کمک نرم افزار آماری اس پی اس اس نسخه ۲۶ تحلیل شد یافته ها: متغیرهای تاثیرگذار بر ارائه خدمات مبتنی بر اشاعه اطلاعات معتبر در سه بخشعوامل بالادستی و کتابخانه، کتابدار و کاربران قابل رهگیری است. درمجموع از دیدگاهکتابداران شاغل در کتابخانه های عمومی و دانشگاهی، میانگین متغیرهای تاثیرگذار در هرسه بخش کتابخانه و عوامل بالادستی، کتابدار و کاربر در سطح بسیار زیاد و بالاتر از ۴است. در بخش عوامل بالادستی و کتابخانه، از نظر کتابداران کتابخانه های عمومی متغیر ساعت کار و تعداد نیروی انسانی در کتابخانه عامل موثرتری بر ارائه این خدمات است. در بخش عوامل مرتبط با کاربر، متغیرهای سطح سواد و گروه سنی کاربران در کتابخانه هایعمومی و دانشگاهی اهمیت کمتری در مقایسه با سایر متغیرهای مورد بررسی داشته اند.میان نگر، کتابداران کتابخانه های عمومی و دانشگاهی از نظر متغیرهای مربوط بهبخش های کتابخانه و عوامل بالادستی و کاربر تفاوت معنی داری وجود ندارد؛ این در حالیاست که از نظر متغیرهای مربوط به بخش کتابدار میان نگر، کتابداران کتابخانه هایعمومی و دانشگاهی تفاوت معنی داری وجود دارد. میانگین خدمات اطلاعاتی ارائه شدهمبتنی بر اشاعه اطلاعات معتبر در کتابخانه های عمومی و دانشگاهی، بین ۳ تا ۴ و تنهامیانگین ارائه خدمات مجازی در بستر شبکه های اجتماعی در کتابخانه های دانشگاهیبالاتر از ۴ است. از نظر ابزارهای مورد استفاده، در کتابخانه های عمومی ابزار شبکه هایاجتماعی و در کتابخانه های دانشگاهی ابزارهای شبکه های اجتماعی و رسانه ها دارایمیانگین بالاتر از ۴ و سایر موارد دارای میانگین کمتر از ۴ هستند. از نظر وضعیت خدماتاطلاعاتی و ابزارهای مورداستفاده میان کتابخانه های عمومی و دانشگاهی، تفاوتمعنی داری وجود ندارد.نتیجه گیری: در طراحی و ارائه خدمات مبتنی بر اشاعه اطلاعات معتبر در کتابخانه هایعمومی لازم است عوامل تاثیرگذاری نظیر تامین زیرساخت ها از سوی نهادهای متولی وبالادستی کتابخانه ها، دیدگاه و توانمندی کتابداران شاغل در کتابخانه ها و ویژگی ها ونیازهای کاربران در نظر گرفته شود.اصالت/ارزش: ارائه خدمات مبتنی بر اشاعه اطلاعات و اخبار معتبر در دوران همه گیری باتوجه به بازار داغ اطلاعات جعلی و شایعات موجب ایجاد ارز، افزوده برای کتابخانه ها وکتابداران و درنهایت کنترل همه گیری خواهد شد.

کلیدواژه ها:

کتابخانه های عمومی ، کتابخانه های دانشگاهی ، همه گیری ، اشاعهاطلاعات ، کتابداران ، خدمات کتابخانه ای