تحلیلی گفتمانی بر گفتمان نهضت آزادی ایران (سلطنت مشروطه) در آستانه انقلاب اسلامی ایران

یکی از گفتمانهای بسیار مهم و تاثیرگذار در تحولات سیاسی و اجتماعی ایران که از دوران مشروطه در ایران ظهور پیدا کرد و دورانی هم هژمونیک شد و در حوادث منتهی به انقلاب اسلامی ایران با حاملیت نهضت آزادی ایران، نیز نقش آفرینی نمود گفتمان سلطنت مشروطه است. بنا به اهمیت این گفتمان،  هدف این نوشتار این است که  با رویکرد تحلیل گفتمان و در قالب نظریه لاکلاو و موفه به بررسی گفتمان نهضت آزادی ایران در قبل از انقلاب بپردازد و به این سوال اصلی که از منظر تحلیل گفتمان ابعاد و اجزاء سلطنت مشروطه( جبهه ملی) کدامند؟ بپردازد. چارچوب مفهومی این مقاله نظریه تحلیل گفتمان لاکلاو و موفه  و نوع روش آن، روش تحلیل گفتمان می باشد.   مقاله حاضر با ابتنا بر متون  اصلی و گفتارهای دست اول حاملین این گفتمان یعنی مهندس مهدی بازرگان و دکتر محمد مصدق و به روش تحلیل گفتمان به کنکاش و تحلیل در این گفتمان همت می گمارد. یافته های این مقاله دال بر این است، که گفتمان مذکور سعی در معنا دهی به هر چهار بعد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه دارد و با تاکید بر جهان مادی به هر دو جهان مادی و معنوی معنا می بخشد. نقطه ی کانونی در این گفتمان قانون است. دال برتر( هویت) اصلی در این گفتمان ایرانی است ولی پس از ایرانی واژه مسلمان هم مبین هویت افراد در این گفتمان می باشد. دال های تهی این گفتمان عبارتند از: استقلال، آزادی، قانون، اسلام اصیل. این گفتمان، سلطنت استبدادی، سوسیالیسم، لیبرالیسم مطلق و گفتمان سلطنت اسلامی را نفی و سلطنت مشروطه را که مبتنی بر قانون اساسی و رعایت کننده قوانین شرعی باشد به عنوان وضع ایده آل و مطلوب برای ایران پیشنهاد می نماید.

کلیدواژه ها:

Discourse ، Iranian Freedom Movement ، Constitutional Monarchy ، Mehdi Bazargan ، the myth. ، گفتمان ، نهضت آزادی ایران ، سلطنت مشروطه ، مهدی بازرگان ، اسطوره