بررسی پیشینه کاوانه انواع ارتباط بین فراشناخت و تفکر انتقادی

پژوهش حاضر که به روش مروری – کتابخانه ­ای به نگارش درآمده، تلاشی است که در گام اول، ابعاد دو سازه­ی فراشناخت و تفکر انتقادی را از دیدگاه متخصصان تبیین کرده، و در گام دوم به بررسی انواع رابطه­ ی بین فراشناخت و تفکر انتقادی بر اساس پژوهش­های صورت گرفته پرداخته است. به منظور صرفه­جویی در زمان و به­روز بودن پژوهش ­های بررسی شده، صرفا پژوهش ­های فارسی از سال ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱ و لاتین از سال ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ مورداستفاده قرار گرفت. یافته­ های گام اول نشان داد برای هر یک از مقوله­­ ها، بر اساس بنیان ­های نظری موجود، متخصصان تعاریف، ایده­ ها، مولفه ­ها، و راهبردهای متنوعی را ارائه کرده­اند. نتایج حاصل از بررسی­ های گام دوم نیز نشان داد بین فراشناخت و تفکر انتقادی طیف پیوستاری از انواع رابطه شامل: جدایی و بی­ارتباطی دو سازه از یکدیگر، نقش تقویتی یک­طرفه بین سازه­ها، نقش کاهشی یک­طرفه بین آن­ها، نقش پیش ­نیاز یا پیش­ بین یکی از سازه ­ها برای دیگری، نقش تقویتی دوطرفه و تعاملی، ارائه­ ی دو سازه در یک مدل، و ارائه ­ی دو سازه برای تبیین یا بررسی متغیر دیگری برقرار است. در پایان نیز بر اساس یافته­ ها و ادبیات نظری، ابهامی در مورد رابطه­ ی واقعی بین فراشناخت و تفکر انتقادی مطرح گردید، و بر مبنای همین ابهام، پیشنهاد شد که پژوهشگران با دقت و حساسیت بیشتری با این دو مقوله برخورد کرده و با توجه به شرایط پژوهش و ویژگی­ های جمعیت­شناختی، نوع رابطه­ ی بین این سازه­ ها را مشخص کنند.

کلیدواژه ها:

فراشناخت ، تفکر انتقادی ، پیشینه کاوی.