استرس درک شده و ترس از کووید-۱۹ در سالمندان مراجعه کننده به مرکز بهداشت غرب تهران

زمینه و هدف: برخی بیماری های نو ظهور همچون پاندمی یکی از گونه های خانواده ویروس کرونا تحت عنوان بیماری کووید-۱۹می تواند در سالمندان، تهدیدی جدی به شمار آید و تنش و ترس و نگرانی خاصی را ایجاد کند. بنابراین این مطالعه با هدف تعیین استرس درک شده و ترس از کووید-۱۹ در سالمندان مراجعه کننده به مراکز بهداشتی غرب تهران (وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ایران) در سال ۱۳۹۹ انجام شد. روش بررسی: در این مطالعه مقطعی توصیفی، ۲۶۰ نفر از سالمندان بالای ۶۰ سال در مرکز بهداشت غرب تهران به روش نمونه گیری خوشه ای (در انتخاب دو مرکز بهداشت) و به صورت طبقه ای (به میزان مساوی از هر مرکز ۱۳۰ نمونه) طبق معیارهای مورد پژوهش انتخاب شدند . ابزار گردآوری داده ها شامل فرم مشخصات جمعیت شناختی، پرسش نامه استرس درک شده و مقیاس ترس از کووید-۱۹ بود. برای تجزیه وتحلیل داده ها از نرم افزار SPSS نسخه ۲۰ از آمار توصیفی و استنباطی استفاده شد.  یافته ها: میانگین نمره استرس درک شده ۱۰/۱۹±۴۱/۵ بود که نشان دهنده تنش و استرس بالا در سالمندان بود. این متغیر با سن، بیماری زمینه ای ناتوان کننده، و »سلامتی ادراک شده« (۰/۰۰۱>P) ارتباط معنادار آماری را نشان می داد. نتایج آزمون تعقیبی شفه نشان دهنده آن بود که استرس درک شده در متاهلین و در کسانی که بیماری زمینه ای ناتوان کننده نداشتند و به سلامتی خود نمره ۵ و بالاتر (مطلوب) دادند، به طور معناداری کمتر از سایرین بود. ضمن اینکه »ترس از کووید-۱۹،» با میانگین و انحراف معیار (۹/۳۵±۲۳/۴۵) نیز نشان دهنده شدت بالای این متغیر در بین سالمندان مورد مطالعه بود. نتیجه گیری: میزان بالای استرس و ترس از کووید- ۱۹، در درصد قابل توجهی از سالمندان مورد مطالعه، برنامه ریزی مدونی از سوی نظام سلامت را به طور اورژانسی ضروری می سازد. باتوجه به اینکه استرس در زمان همه گیری بیماری های نوظهور اجتناب ناپذیر است، براساس یافته های مطالعه حاضر که میزان بالای استرس و ترس از کووید-۱۹، در درصد قابل توجهی از سالمندان مورد مطالعه را نشان داد، این امر می تواند احتمال تضغیف سیستم ایمنی و ابتلا به بیماری ها یا طولانی شدن مدت بهبودی را افزایش دهد. بنابراین برنامه ریزی های پیشگیرانه بهداشتی درمانی از سوی سیاستگذاران نظام سلامت ضروری است.