مقایسه اثربخشی مدل اعتقاد بهداشتی با تئوری رفتار برنامه ریزی شده بر آموزش تغذیه مادران دارای کودکان کم وزن ۶ تا ۳۶ ماهه

مقدمه: تغذیه از عوامل موثر بر سلامتی کودکان است و توانمند سازی مادران، مهم ترین راهکار پیشگیرانه از کم وزنی محسوب می شود. هدف از انجام پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی مدل اعتقاد بهداشتی (Health Belief Model یا HBM) و تئوری رفتار برنامه ریزی شده (Theory of planned behavior یا TPB) بر آموزش تغذیه مادران کودکان کم وزن ۶ تا ۳۶ ماهه شهر گناباد بود. روش ها: این مطالعه به صورت کارآزمایی در عرصه، با مشارکت ۹۳ مادر دارای کودک کم وزن ۶ تا ۳۶ ماهه انجام شد. نمونه ها به صورت تصادفی ساده، در دو گروه آزمون و یک گروه شاهد قرار گرفتند. اطلاعات به وسیله دو پرسش نامه محقق ساخته که روایی و پایایی آن تایید شده بود، جمع آوری گردید و مداخله آموزشی بر اساس مدل های مذکور اجرا شد. بلافاصله و سه ماه پس از مداخله آموزشی، اطلاعات جمع آوری گردید و داده ها با استفاده از آزمون های ANOVA، ۲c، Fisher's exact، Bonferroni، t، Kolmogorov-Smirnov و Shapiro-Wilk در نرم افزارSPSS  و سطح معنی داری ۰/۰۵۰ مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته ها: میانگین سن مادران در سه گروه مورد بررسی، ۳۱/۲۴ سال بود و از لحاظ متغیرهای دموگرافیک همگن بودند. بعد از مداخله، سازه های هر دو مدل به جزء سازه موانع درک شده، در دو گروه آزمون نسبت به گروه شاهد افزایش معنی داری داشت. نتیجه گیری: مداخله آموزشی بر اساس تئوری و مدل، در ارتقای دانش تغذیه ای مادران و عوامل موثر بر کم وزنی تاثیر بسزایی دارد. با توجه به تاثیر سازه های TPB، توجه بیشتر به سازه های این تئوری جهت بهبود مداخله آموزشی مورد تاکید می باشد.

کلیدواژه ها:

Underweight children ، Theory of planned behavior ، Health belief model ، Nutrition ، کودک کم وزن ، تئوری رفتار برنامه ریزی شده ، مدل اعتقاد بهداشتی ، تغذیه