محاسبه هزینه فرصت مصرف گاز طبیعی، نفت گاز، نفت کوره و بنزین در ایران

هدف اصلی این مقاله بررسی و مقایسه هزینه فرصت مصرف گاز طبیعی و فرآورده های نفتی ایران با کشورهای منطقه و قیمت های FOB خلیج فارس است. برای این منظور ابتدا قیمت داخلی نفت گاز، نفت کوره، بنزین و گاز با قیمت FOB خلیج فارس و دو کشور ترکیه و پاکستان مقایسه شده است که نشان می دهد تفاوت قابل ملاحظه ای بین قیمت بنزین، نفت گاز، نفت کوره و گاز ایران با کشورهای منطقه و قیمت های FOB خلیج فارس وجود دارد. این امر باعث شده است که هزینه فرصت مصرف این فرآورده ها در ایران نسبتا بالا باشد. در صورتی که مبنای محاسبه قیمت فرآورده های نفتی، متوسط قیمت خلیج فارس و قیمت گاز نیز قیمت صادراتی ایران به ترکیه باشد، هزینه فرصت مصرف در ایران بیش از ۳۳ میلیون میلیارد ریال معادل با بیش از ۸۳ میلیارد دلار در سال است. از طرف دیگر به دلیل بالا بودن قیمت ها در پاکستان، هزینه فرصت صادرات به این کشور بیش از سایر کشورها بوده است و بر این اساس هزینه فرصت مصرف فرآورده های نفتی و گاز بیش از ۱۳۲ میلیارد دلار برآورد می شود. همچنین با بررسی سهم هر کدام از محصولات در محاسبه هزینه فرصت، می توان گفت که ۶۴ درصد از مجموع هزینه فرصت، مربوط به مصرف گاز در داخل است که بر اساس محاسبات مجموعا ۷/۵۳ میلیارد دلار است. به نظر می رسد که مهمترین گزینه برای کاهش هزینه فرصت مصرف فرآورده های نفتی و گاز طبیعی، اصلاح قیمت گاز طبیعی در ایران است. آنچه مشخص است، هزینه فرصت مصرف گاز در بخش خانگی ۲۸ میلیارد دلار و در بخش نیروگاهی ۷/۱۶ میلیارد دلار بوده است که اصلاح قیمت در این بخش ها می تواند نقش مهمی در کاهش هزینه فرصت مصرف گاز در ایران داشته باشد.

کلیدواژه ها:

هزینه فرصت ، قیمت گاز صادراتی ، فرآورده های نفتی ، سیاست انرژی