بررسی شاخص های سطح خاک و ویژگی های عملکردی مرتع با روش LFA (مطالعه موردی: مراتع جیرفت)

تحقیق حاضر جهت مطالعه تاثیر عملیات اصلاحی اجرا شده بر سلامت مرتع در مراتع جیرفت اجرا گردید. در این تحقیق از مدل آنالیز عملکرد چشم انداز (LFA) برای ارزیابی سلامت مرتع استفاده شد. بدین منظور سه سایت مرتعی شامل مرتع قرق شده (مرتع جبالبارز)، مرتع تحت مدیریت چرا به همراه عملیات کنتورفارو و مرتع تحت مدیریت چرا به همراه عملیات هلالی آبگیر (مراتع عنبرآباد) انتخاب شد. نمونه برداری به روش تصادفی-سیستماتیک با استفاده از ترانسکت های ۵۰ و ۱۰۰متری انجام و در هر ترانسکت قطعات (پوشش گیاهی) و میان قطعات (فاصله بین دو قطعه) مشخص شدند. سپس طول و عرض قطعات و فاصله بین آنها در هر ترانسکت ثبت و پس از تعیین موارد فوق، ۵ تکرار از هر قطعه و میان قطعه به صورت تصادفی انتخاب و ۱۱ فاکتور مربوط به خصوصیات سطح خاک بر روی آنها اندازه گیری شد. در سه سایت و مناطق شاهد آنها سه شاخص نفوذپذیری، پایداری و چرخه عناصر غذایی با جمع امتیازات مربوطه با استفاده از نرم افزارLFA  محاسبه و به صورت درصد بیان گردید. نتایج نشان داد که در فعالیت های مدیریتی اعمال شده، شاخص ها و ویژگی های عملکردی مرتع تغییر یافته اند به طوری که عملیات قرق باعث بهبود مرتع شد. همچنین مقایسه منطقه هلالی آبگیر، کنتورفارو و شاهد نشان داد که در این سایت ها، شاخص های سلامت مرتع در قطعات اکولوژیکی عملیات اصلاحی دارای میانگین مقادیر بیشتری نسبت به قطعات اکولوژیکی شاهد است. نتایج آزمون دانکن نشان داد که بین سه شاخص عملکردی در عملیات اصلاحی قرق، هلالی آبگیر و کنتورفارو با مناطق شاهد نیز اختلاف معنی داری وجود دارد. به طوری که عملیات اصلاحی قرق، احداث هلالی آبگیر و کنتورفارو باعث بهبود ویژگی های عملکردی مرتع شدند.

کلیدواژه ها:

شاخص های عملکردی ، عملیات اصلاحی ، مراتع جیرفت ، ویژگی های سطح خاک ، تحلیل عملکرد چشم انداز