قواعد حاکم بر تداخل دیات در حقوق ایران و فقه اسلام

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 697

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IJRJ-19-70_003

تاریخ نمایه سازی: 26 فروردین 1402

چکیده مقاله:

در قانون جدید مجازات برای هر جنایت غیرعمدی یا در مواردی عمدی، دیه تعیین شده است ولی با تعدد جنایت های وارده دیه آن نیز متعدد می شود یا برای همه جنایت ها یک دیه پرداخت می شود؟ در تداخل دیات، دیه آسیب کوچک تر در آسیب بزرگ تر، وارد می شود و برابر قانون مجازات اسلامی در تعدد جنایات اصل بر تعدد دیات است و تداخل امری استثنایی تلقی شده است. در این قانون مواد معدودی به تداخل دیات مرتبط بوده عمدتا از تحریرالوسیله امام خمینی (ره) اقتباس گردیده است در موارد نادری تداخل ارش در دیه و دیه در ارش از سوی قانون گذار پذیرفته شده است. با توجه به مسائل اختلافی موجود در خصوص تداخل دیات و اختصاص موادی از قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ به این موضوع؛ پس از بررسی صور گوناگون تداخل یا عدم تداخل دیات،  بر اساس قانون و فتاوی معتبر فقهی شیعه و سنی، در این تحقیق با روش تحلیلی و توصیفی، تلاش شده  به زوایای مبهم قانون اشاره کرده و نتایج و یافته های تحقیق نشان می دهد که قانون گذار در ماده ۵۴۳  قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲، شرایط تداخل را در انجام شدن آسیب ها با یک رفتار و وقوع آن ها در یک عضو و همچنین واحد واقعی یا عرفی بودن آسیب های متعدد، منحصر کرده و تمام شرایط مذکور را برای تداخل لازم دانسته است و قانون در تداخل منافع چنانچه منفعت قائم به عضو باشد و براثر جنایت بر عضو زایل شود تداخل منفعت در عضو را جاری دانسته است و صور دیگری از تداخل نیز وجود دارد که در قانون ذکر نشده است.

نویسندگان

سیامک جعفرزاده

دانشیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه اورومیه، ارومیه، ایران.

ام البنین اله مرادی

استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • الف: منابع فارسیآذر نوش، آذرتاش.(۱۳۹۲). فرهنگ معاصر عربی- فارسی. چاپ ...
  • آقایی نیا، حسین.(۱۳۹۲). حقوق کیفری اختصاصی، جرائم علیه اشخاص(جنایات).چاپ نهم. ...
  • حجاری، رضا.(۱۳۹۲). آناتومی سر و گردن. چاپ سیزدهم. تهران: انتشارات ...
  • رایجیان اصلی، مهرداد(۱۳۸۲). «تحلیلی بر مقدمات تعدد جرم و دشواری ...
  • شکری، رضا؛ سیروس، قادر.( ۱۳۸۶). قانون مجازات اسلامی در نظم ...
  • صالحی، فاضل.(۱۳۷۶). دیه یا مجازات مالی. چاپ دوم. قم: دفتر ...
  • فهری، سید ابوالحسن.(۱۳۸۰). فرهنگ المحیط فارسی- عربی. چاپ اول.تهران: یادواره ...
  • فیض، علیرضا.(۱۳۶۴). مقارنه و تطبیق در حقوق جزای عمومی اسلام. ...
  • عینی، محسن؛ علی عباسی،رضا.«بررسی تداخل دیات در فقه و حقوق ...
  • عمید، حسن.(۱۳۶۳). فرهنگ فارسی عمید، انتشارات امیرکبیر، تهران ...
  • قیاسی، جلال الدین(۱۳۸۸). «بررسی وحدت یا تعدد جرم در حالت ...
  • کاتوزیان، ناصر.(۱۳۷۴). حقوق مدنی الزام های خارج از قرارداد، مسئولیت ...
  • گلدوزیان، ایرج.(۱۳۸۵). حقوق جزای اختصاصی. چاپ دوازدهم. تهران: دانشگاه تهران ...
  • گلدوزیان، ایرج.(۱۳۹۲). محشای قانون مجازات اسلامی برمبنای قانون مصوب ۱۳۹۲. ...
  • گروه علمی موسسه آموزش عالی آزاد چتر دانش.(۱۳۹۲). قانون یار ...
  • گرجی، ابوالقاسم.(۱۳۹۰). دیات. چاپ سوم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران ...
  • مرادی، حسن. (۱۳۹۶).جرائم علیه اشخاص)جنایات(، نشر میزان، تهران، چاپ اول ...
  • معاونت آموزش و تحقیقات قوه قضائیه.(۱۳۸۳). مجموعه نظریات مشورتی فقهی ...
  • معاونت حقوقی و توسعه قضائی قوه قضائیه، اداره کل امور ...
  • میر محمدصادقی، حسین.(۱۳۹۲). جرائم علیه اشخاص. چاپ یازدهم. تهران: میزان ...
  • موسسه آموزشی و پژوهشی قضا.(۱۳۹۰). پرسمان فقهی قضائی. جلد دوم ...
  • معین، محمد.(۱۳۸۸). فرهنگ فارسی. جلد اول. تهران: انتشارات امیرکبیر ...
  • مینویی, الناز, پورقهرمانی, بابک. (۱۳۹۸). احکام تداخل در جنایات مستوجب ...
  • نوروزی فیروز، رحمت الله(۱۳۹۰). حقوق جزای عمومی «مجازات». تهران: میزان ...
  • ب: منابع عربیابن ادریس، محمد بن منصور بن احمد.(۱۴۱۰). السرائر ...
  • ابن زهره، حسینی الحلبی.(۱۴۱۷). غنیه النزوع الی علمی الاصول و ...
  • ابن قدامه، عبدالرحمن بن محمد.(بی تا). الشرح الکبیر علی متن ...
  • ابن منظور، ابوالفضل، جمال الدین، محمد بن مکرم.(۱۴۱۴) لسان العرب. ...
  • ابن نجیم .(۱۴۱۸). البحر الرائق شرح کنزالدقائق . ج ۹. ...
  • ابن الهمام.(۱۴۲۴). شرح فتح القدیر علی الهدایه شرح بدایه المبتدی. ...
  • الجزیری، عبدالرحمان.(۱۴۲۴). الفقه علی المذاهب الاربعه. چاپ اول. بیروت: انتشارات ...
  • الجوینی،ابو المعالی.(۱۴۲۸). نهایه المطلب فی درایه المذهب. جلد۱۶. چاپ اول. ...
  • الحرالعاملی، شیخ محمد بن الحسن.(۱۳۸۷). تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل ...
  • حلی، نجم الدین، جعفر بن حسن.(۱۴۱۰ق). المختصر النافع فی فقه ...
  • حلی، محقق، نجم الدین، جعفر بن حسن.(۱۴۰۸). شرائع الاسلام فی ...
  • حلی، علامه حسن بن یوسف مطهر اسدی.(۱۴۱۳). مختلف الشیعه فی ...
  • حلی، فخر المحققین، محمد بن حسن بن یوسف.(۱۳۸۷). ایضاح الفوائد ...
  • حلی، شمس الدین محمد بن شجاع القطان.(۱۴۲۴). معالم الدین فی ...
  • خوئی، ابوالقاسم.(۱۴۲۲). مبانی تکمله المنهاج. جلد ۲. چاپ اول. نجف: ...
  • خمینی، روح الله.(۱۴۲۵). تحریر الوسیله. جلد۲. چاپ اول. قم: موسسه ...
  • خوانساری، سید احمد بن یوسف.(۱۴۰۵). جامع المدارک فی شرح مختصر ...
  • شهید اول.(۱۳۸۰). لمعهالدمشقیه.جلد دوم. چاپ پانزدهم. قم: انتشارات دارالفکر ...
  • الشربینی الخطیب، الشیخ محمد.(۱۳۷۷). مغنی المحتاج. جلد چهارم. چاپ اول. ...
  • صیمری، مفلح بن حسن (حسین).(۱۴۲۰). غایه المرام فی شرح شرائع ...
  • عاملی، حر، محمد بن حسن.(۱۴۰۹). وسائل الشیعه. جلد۱۰ و ۲۹. ...
  • عبدالملک، جندی.(۱۹۷۶). الموسوعه الجنائیه. جلد۱۱. چاپ اول. بیروت: دار الاحیاء ...
  • کلینی،ابوجعفر،محمد بن یعقوب.(۱۴۰۷). الکافی (ط - الاسلامیه). جلد۸. چاپ ۴. ...
  • نجفی، صاحب الجواهر، محمدحسن. جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. ...
  • نمایش کامل مراجع