مجالس النفایس نقطه عطفی در معاصرنویسی

مورخان و خوانندگان تاریخ ادبیات همیشه در تاریخ به دنبال مطالبی دست اول و اصیل بوده­اند. از این روی آثار تذکره­نویسانی که درباره هم­عصران خویش نگاشته­اند همواره دارای اهمیت و اعتبار بیشتری بوده است. با توجه به اعتبار معاصرنگاری در تاریخ ادبیات این جستار بر آن است تا روش معاصرنویسی در تذکره مجالس­النفایس را به مثابه نخستین تذکره عصری در قلمرو ایران فرهنگی مورد بررسی قرار دهد. به همین منظور شرح حال شاعران معاصر علی­شیر نوایی را در تذکره مجالس­النفایس با کمک مولفه­هایی تحلیل می کنیم که بضعا از روش «تراجم­نگاری» اخذ کرده­ایم. بررسی­ها نشان می­دهد مولفه­ای که به این تذکره اعتبار و اهمیت می­بخشد عنصر «مولف» است. اهمیت این عنصرتا اندازه­ای است که اگر آن را از مجالس­النفایس جدا کنیم کل ساختار و معاییر تذکره به هم می­خورد. نتیجه حاصل از این بررسی این است که معاصرنویسی امیرعلی­شیر نوایی نگارشی «مولف محور» است. نوایی از نوشتن تذکره­ای عصری علاوه بر ثبت نام شاعران معاصر خویش، انگیزه­های دیگری همچون تثبیت خویش به مثابه شخصیت اول فرهنگی هرات، تثبیت جریان های فرهنگی-ادبی آن روزگار و مانند آن داشته است.

کلیدواژه ها:

تاریخ ادبیات ، تذکره ، تذکره پژوهی ، معاصرنویسی ، تذکره عصری