مکانمندی مسجدالحرام در نسخه فتوح الحرمین از منظر مرلوپونتی

بدن و جهان از دیدگاه پدیدار شناسی مرلو-پونتی به شکل جدایی ناپذیر در هم تنیده است . او بر این باور است که شرظ شناخت پدیدهها به ادراک ما از مکان مرتبط است . تن انسان بستری است که با آن اشیا و اعیان دارای مختصات مکانی می شوند و لذا نسبتی دوطرفه بین سوژه عالم ایجاد می شود که منجر به تجربه ما از عالم است . از سوی دیگر به تعبیر مرلو-پونتی معنا در اثر نقاشی ، فقط از طریق هنرمند ایجاد نمی گردد ؛ بلکه جهانی که هنرمند در آن قراردارد در خلق آن نقش دارد. نقاشی با کا وش در پیوندهای پیوسته و پیچیده و تغییر رنگ ، نور و بافت و فرم پیوستگی ما با پدیدههای پیرامون، جهان، فضا و زمان را پدیدار می سازد. این پژوهش با شیوه توصیفی - تحلیلی با تحلیل مکانمندی پدیدارشناسانه نگاره کعبه نسخه فتوح الحرمین موزه متروپولیتن در تلاش است به این پرسش پاسخ دهد که روایت مکانی انسان از جایگاه هنرمند و مخاطب در اثر چگونه در هم تنیده است ؟ نتایج پژوهش نشان می دهد برای خوانش نقشه -نگاره لازم است مخاطب با قراردادن خود درون فضای نقشه به تجربه طواف مسجدالحرام از طریق مکانسازی بپردازد تا ضمن درک ابعاد مختلف نقشه ، به ادراک ابعاد و معانی پنهان و درک فضای روحانی مستتر در فضا نیز نائل شود.

کلیدواژه ها:

پدیدارشناسی ، مرلو-پونتی ، مکانمندی ، فتوحالحرمین ، محی الدین لاری