آنالیز پتانسیل و خلاء عملکرد نخود (ژنوتیپ ILC ۴۸۲) تحت سناریوهای مختلف تاریخ های کاشت با استفاده از رهیافت مدل سازی

آنالیز خلاء عملکرد راهکاری مفید برای اولویت بندی تحقیقات و پژوهش های کشاورزی است که هدف آن کاهش موانع تولید است. به منظور بررسی راهکارهایی برای افزایش عملکرد نخود، مدل SSM-Chickpea برای شرایط آب و هوایی خراسان رضوی واسنجی و اعتبارسنجی شد. سپس عملکرد پتانسیل و خلاء عملکرد برای ۱۲ منطقه تحت کشت نخود بررسی شدند. جهت واسنجی و اعتبار سنجی مدل، آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در مزرعه دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۹۱-۹۰ اجرا شد. ژنوتیپ مورد نظر ILC ۴۸۲ بود. علاوه بر آزمایش مذکور، داده های سایر منابع برای تعیین اعتبار مدل استفاده شدند. نتایج ارزیابی مدل نشان داد که این مدل قابلیت خوبی در تخمین عملکرد نخود در شرایط پتانسیل در مناطق مختلف استان خراسان رضوی دارد. نتایج اجرای مدل در شرایط آبیاری کامل و تاریخ های کاشت مختلف (۳۰ بهمن، ۲۵ اسفند، ۱۵ فروردین و ۱ اردیبهشت) نشان داد که در بیشتر شهرستان ها تاریخ کاشت ۳۰ بهمن از نظر عملکرد پتانسیل بهینه است و بیشترین و کمترین عملکرد پتانسیل به ترتیب در تایباد و مشهد با متوسط عملکرد ۲۷۳۶ و ۲۳۰۶ کیلوگرم در هکتار در تاریخ کاشت ۳۰ بهمن بدست آمد. از طرف دیگر در تاریخ های کاشت بهینه، بیشترین و کمترین عملکرد پتانسیل آبی و دیم به ترتیب در قوچان و تایباد بدست آمد. به طور کلی نتایج نشان داد که تاریخ کاشت ۳۰ بهمن علاوه براین که خلاء عملکرد را کاهش می دهد راهکاری مفید در مناطق تحت کشت دیم که با کمبود بارندگی و رطوبت روبه رو هستند، می باشد.

کلیدواژه ها:

آبیاری تکمیلی ، عملکرد دیم ، عملکرد واقعی ، مدل سازی