موضع دولت پهلوی در قبال شورش آرارات و ترسیم مرزهای شمال غرب ایران (۱۳۰۹-۱۳۰۶ ه.ش)

از سال ۱۳۰۶ تا ۱۳۰۹ شمسی کردهای ترکیه در منطقه آرارات بر علیه دولت آن کشور قیام کردند. هدف این قیام استقلال مناطق کردنشین ترکیه بود. دولت ایران ابتدا به علت اختلافات مرزی با ترکیه از شورشیان آرارات طرفداری کرد. بنابراین هدف از نگارش این مقاله پاسخ به این سوال­ها است: دولت ایران چه موضعی در قبال شورش آرارات داشت؟ این موضع­گیری چه نقشی در ترسیم مرزهای شمال غربی ایران ایفا کرد؟ فرضیه اصلی پژوهش این است که دولت پهلوی دارای راهبرد ثابتی در قبال شورش آرارات نبود و از ابتدا تا سرکوب شورشیان توسط دولت ترکیه، موضع­گیری دولت ایران چندگانه و متغییر بود. در این مقاله تلاش شده با استفاده از منابع کتابخانه­ای و اسنادی و با روش توصیفی-تحلیلی موضع گیری دولت پهلوی در قبال شورش آرارات و نقش آن در ترسیم مرزهای شمال غربی ایران بررسی شود. یافته­های پژوهش نشان می­دهد، دولت ایران سرانجام تحت تاثیر عواملی نظیر تهدیدهای ارضی شوروی و ترکیه، عدم حمایت جامعه جهانی از شورش آرارات و تمرکز حکومت پهلوی به اصلاحات داخلی، به­سوی همکاری با دولت ترکیه در سرکوب شورش آرارات و پذیرش قرارداد مرزی ۱۳۱۰ ه.ش روی آورد.

کلیدواژه ها:

پهلوی اول ، شورش آرارات ، احسان نوری-پاشا ، دولت ترکیه