بررسی پویایی فسفر در یک خاک آهکی تیمار شده با سطوح مختلف کود مرغی و کود شیمیایی

منابع فسفر در دنیا محدود بوده و به همین دلیل استفاده بهینه از این عنصر یکی از اهداف اصلی کشاورزی پایدار می­باشد. کودهای آلی به عنوان یک منبع غنی از فسفر می­توانند پویایی این عنصر در خاک­های آهکی را تغییر دهند. در این مطالعه فسفر در سطوح ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی­گرم از دو منبع کود مرغی و سوپرفسفات تریپل به یک کیلوگرم خاک آهکی اضافه شد. یک تیمار بدون کاربرد کودهای آلی به عنوان تیمار شاهد در نظر گرفته شد. نمونه­های برای زمان­های ۳، ۱۲۰، ۳۶۰، ۷۲۰، ۱۰۸۰، ۱۴۴۰ و ۲۱۶۰ ساعت انکوباسیون گردید و پس از هر دوره زمانی میزان فسفر آزادشده اندازه­گیری شد. معادلات مختلف سینتیکی بر داده­های فسفر آزادشده برازش و شیب معادلات به عنوان ضرایب سرعت تغییر شکل فسفر تعیین گردید. در کود مرغی تا زمان ۱۴۴۰ ساعت فسفر آزادشده روند افزایشی و سپس کاهشی را داشت. در هر دو سطح کود شیمیایی روند کاهشی در فسفر آزادشده مشاهده و بعد از گذشت ۲۱۶۰ ساعت از انکوباسیون به ترتیب ۷۵ و ۸۱ درصد از فسفر افزوده شده به خاک، به صورت غیرقابل دسترس تبدیل شد. بر اساس شیب معادلات برازش داده شده قدرت تبدیل شکل­های فسفر در خاک تیمار شده با کود مرغی از کود شیمایی متفاوت بود. به نظر می­رسد که در این خاک می­بایستی کاربرد کود شیمیایی فسفری در سطح کمتر و دفعات بیشتر صورت گیرد.  همچنین با توجه به کاهش فسفر آزادشده در تیمار کود مرغی بعد از ۱۴۴۰ ساعت، تاثیر کاربرد همزمان کود شیمیایی و مرغی پیشنهاد می­شود.

کلیدواژه ها:

خاک آهکی ، فراهمی فسفر ، فسفات های کلسیم ، کشاورزی پایدار ، معادلات سینتیکی