نگاهی به خواب و تاثیر آن در افسانه های آذربایجان

در بین انواع مختلف ادبیات، افسانه ها و قصه های قدیمی، جزو ماندگارترین بخش ادبیات هستند؛ زیرا نه تنها به خودی خود به جهت قصه بودنشان زیبا و دلنشین هستند؛ بلکه از نظر محتوای تاریخی که مربوط به ادبیات کتبی و شفاهی و فولکلور هر کشور می باشند، مهم و با ارزش هستند. افسانه ها تصاویر روشنی از جهان بینی، طرز تفکر و خصوصیات ملی، آداب و رسوم و معیشت مردم هر کشور در اعصار مختلف تاریخ را ارائه می دهد. بر همین اساس، این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی سعی دارد تا با تکیه بر افسانه های آذربایجانی تاثیر خواب را در این افسانه ها مورد بررسی قرار دهد. تنوع موضوعات و قدمت تاریخی ارائه شده در افسانه های آذربایجان باعث می شود تا اهمیت آن ها برای بررسی آشکار شود. سوال اصلی این مقاله این است که خواب و رویا تا چه میزان در افسانه ها وجود داشته و چه تاثیری بر روند افسانه های آذربایجان داشته است؟ بعد از بررسی افسانه ها به این نتیجه دست یافتیم که خواب در افسانه ها به دو صورت تاثیر داشته است: نخست به عنوان خود عمل خوابیدن؛ یعنی شخصیت ها دچار خواب فیزیکی می شدند و همین باعث می شد که اتفاق خاصی، مثبت یا منفی، برایشان رخ دهد و روند داستان و مسیر زندگی شخصیت قصه تغییر کند؛ دوم به صورت خوابی که دیده می شد و تعبیری که به وقوع می-پیوست، که البته تکیه این مقاله بر نوع دوم خواب ها است. عموما در افسانه هایی که بیشتر در آذربایجان بودند، شخصیت خواب یک دختر را می دید و در حقیقت به دنبال آن می گشت و به ازدواج و عشق ختم می شد. ناگفته نماند خواب در خطه ی آذربایجان بیشتر حالت فولکلور داشت و حالت حکایت های شفاهی مردمان گذشته را تداعی می کرد.

کلیدواژه ها:

افسانه ، آذربایجان ، خواب ، رویا.