قراءه فی قضیه الطبع والتکلف فی النقد العربی القدیم «آراء الجاحظ وابن قتیبه وابن رشیق نموذجا»

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: عربی
مشاهده: 25

فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SCJ-12-24_002

تاریخ نمایه سازی: 30 آبان 1401

چکیده مقاله:

قضیه المطبوع والمتکلف من اشهر القضایا النقدیه الثنائیه التی احتلت مکانا واسعا فی النقد العربی القدیم. تعرضت مفاهیم المطبوع والمتکلف لتعاریف کثیره من قبل النقاد وظهرت تلوا لذلک دراسات من قبل الباحثین فی العصر الحدیث حاولت ان تبین وتحلل موقف کل من النقاد القدامی حول المطبوع والمتکلف وهذا الامر نفسه یدل علی اهمیه هذه القضیه. علاقه الغرض والمضمون الشعری وتاثیر السیروره التاریخیه علی تطور مفاهیم المطبوع والمتکلف وحتی المصنوع من الموضوعات التی لم تنل حظها من الدراسات الشامله والوافیه من قبل النقاد ولذلک سعی هذا المقال ان یسلط الضوء علی دور الفتره التاریخیه والافکار السائده فی المجتمع وتطوره فی رویه النقاد بالنسبه الی مفهومی المطبوع والمتکلف. بحثت هذه الدراسه عن التاثر بالآراء المنطقیه التی جلبتها السیروره التاریخیه فی الاقرار بوجود الشعر المصنوع وجودته وکذلک العلاقه بین قضیه المضمون الشعری او الغرض الشعری والطبع والتکلف. حاولت هذه الدراسه ان تستعید القراءه فی آراء کل من النقاد، الجاحظ وابن قتیبه وابن رشیق فی قضیه الطبع والتکلف وفقا للمنهج الوصفی- التحلیلی وارتکازا علی الطابع النقدی. من النتائج الهامه التی توصل الیها هذا المقال یمکن الاشاره الی ان لدور الفتره التاریخیه والافکار السائده فی المجتمع وکذلک تطور مجتمع الناقد اثرا هاما لا یمکن تجاهله فی تحدید مفهومی المطبوع والمتکلف بحیث یشاهد تاثر بالآراء المنطقیه التی جلبتها ثقافه النقاد الواسعه والذی ادی الی الاقرار بوجود الشعر المصنوع وجودته وان قضیه المضمون الشعری او الغرض الشعری من القضایا الهامه التی اصبحت فی علاقه مباشره مع ثنائیه الطبع والتکلف.

نویسندگان

علی پورحمدانیان

دانشجوی دکتری رشته زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی

حجت رسولی

استاد دانشگاه شهید بهشتی