مروری بر تئوری عدالت جان راولز

مروری بر تئوری عدالت از منظر بزرگترین فیلسوف اخلاق و فلسفه سیاسی لیبرالیسم در قرن بیستم، هدف و روش پژوه شی این مقاله است. جان راولز با جمع بندی میراث فکری ۳۰۰ ساله اخیر فلسفه سیاسی لیبرالیسم غرب و با تاکید برعمود خیمه لیبرالیسم یعنی "فردیت" و "عقل محاسبه گرفردی" و همچنین شهودگرایی، فلسفه اخلاقی کانت، با کمک فلسفه پراگماتیسم جان دیوئی و با چارچوب و قالب نظریه قرارداد اجتماعی، و بر پایه تلفیق مفاهیم آزادی و برابری (که به ترتیب برگرفته از لیبرالیسم راستگرای قرن۱۹ و چپ گرای قرن ۲۰) تئوری عدالت خود را تدوین می کند. دو اصل عدالت راولز که با نهادهای جامعه عجین است، جهت تحقق عینی آن در جامعه غربی باید در کالبد یک سیستم سیاسی قرار گیرد که توالی چهار مرحله ای آن بصورت زیر است: ۱- بر پایه دو اصل عدالت همه عناصر یک رژیم مبتنی بر یک قانون اساسی است. ۲- این قانون اساسی باید بر رویه ای عادلانه باشد و جهت تضمین، ضرورتا باید آزادی های شهروندی در قانون اساسی (آزادی وجدان و اندیشه، آزادی بیان و آزادی های حقوق سیاسی برابر) گنجانده شود و مورد حمایت قانون قرار گیرد که اصل اول عدالت، آزادی برابر، معیار اصلی میثاق قانون اساسی است. ۳مرحله بعدی ایجاد مجلس قانون گذاری است. در نتیجه عادلانه بودن قوانین و سیاستهای اتخاذ شده مجلس، با موضوع دومین اصل عدالت (برابری در حوزه قانون گذاری وارد میدان می شود. که بر این پایه، اولویت نخستین اصل اول عدالت به اصل دوم، بخاطر اولویت میثاق قانون اساسی به مرحله قانونگذاری بازتاب می یابد. ۴- در چهارمین مرحله کاربست و اجرای قواعد و قوانین از سوی قضات و مجریان امور است. هدف راولز از تدوین تئوری عدالت این بود که مکتب لیبرالیسم و جامعه ناعادلانه و ظالمانه سرمایه داری غرب را از بحران نجات دهد.

کلیدواژه ها:

جان راولز ، عدالت ، آزادی ، برابری