معرفی منظومه تمرنامه، حماسه ای تاریخی به تقلید از شاهنامه فردوسی و اسکندرنامه نظامی

چکیده هاتفی جامی خواهرزاده عبدالرحمان جامی و از شاعران توانای دوره تیموریست که در همه فنون شاعری بویژه مثنوی های داستانی توانایی و مهارت داشته و به پیروی از نظامی چند منظومه داستانی به نام های لیلی و مجنون، شیرین و خسرو، هفت منظر و تمرنامه پدید آورده است. وی اواخر عمر منظومه ای حماسی به نام شاهنامه در فتوحات شاه اسماعیل صفوی سرود که ناتمام ماند. علاوه بر مثنوی های یادشده، از هاتفی دیوان شعری در دست است. تمرنامه مهم ترین و بهترین اثر اوست که حماسه ایست تاریخی در گزارش زندگی، جنگ ها، دلیری ها، کشورگشایی ها و ویران گری ها و خون ریزی های تیمور. هاتفی این منظومه را بر بنیاد ظفرنامه شرف الدین علی یزدی سروده است و چنان که هم خود او گفته و هم مقایسه این دو متن نشان می دهد، به ظفرنامه کاملا وفادار بوده و جز پاره ای تعبیرهای شاعرانه که لازمه نظم است، چیزی بر متن نیفزوده، بلکه گاه چیزهایی از آن کاسته است. هاتفی در ساخت و پرداخت این اثر حماسی از یک­سو شاهنامه فردوسی و از دیگر سو اسکندرنامه نظامی را سرمشق ساخته است. پاره ای از شگردهای بلاغی آن بیش­تر از شاهنامه و نیز ساختار کلی کتاب از اسکندرنامه اثر پذیرفته است. تمرنامه افزون بر ارزش ادبی که دارد از لحاظ تاریخی نیز درخور توجه است و منبعی موثق است در شرح حال تیمور و کشورگشایی های وی. 

کلیدواژه ها:

تمرنامه ، هاتفی جامی ، حماسه ، شاهنامه فردوسی ، اسکندرنامه نظامی