بررسی تحلیلی روایت «کی خسرو» در منطقه ماصرم

چکیده کی­خسرو، یکی از پادشاهان نام­دار کیانی است که داستان­های مربوط به او، بخشی جالب توجه از شاهنامه فردوسی را به خود اختصاص داده است. هر چند فردوسی به همه دوره­های زندگی کی­خسرو از تولد تا مرگ پرداخته است، به نظر می­رسد دوران کودکی و به ویژه پایان مرموز زندگی کی­خسرو بیش­تر مورد توجه عامه مردم بوده و بیش­تر محل افسانه­سرایی قرار گرفته است. یکی از این گونه روایت­ها، روایتی است که یکی از نقالان روستای ماصرم، روستایی در ۴۰ کیلومتری جنوب غرب شیراز، به نام «خاور قشنگ» روایت می­کند. این روایت به گونه­ای شگرف، آمیزه­ای از چندین روایت اسطوره­ای، حماسی، دینی و تاریخی است؛ به گونه­ای که جز در برخی از خطوط داستان، کم­تر شباهتی به روایت شاهنامه دارد. به دیگر سخن، این روایت آمیزه­ای از ماجراهای مربوط به کوروش، فریدون، ضحاک، مریم مقدس، موسا و... است. در این روایت تنها به چگونگی تولد کی­خسرو، بزرگ شدن او، قیام علیه پدر بزرگش و در نهایت فرجام کار او پرداخته شده و گویا دیگر ماجراهای مربوط به کی­خسرو به دست فراموشی سپرده شده است. گفتنی مهم این­که اغلب کهن­سالان این دیار نیز داستان را از یاد برده­اند و تنها برخی از آن­ها، بخش­هایی محدود از داستان را روایت می­کنند. نگارندگان در این جستار کوشیده­اند افزون بر ثبت روایتی که پیش از این در هیچ منبعی مکتوب نشده است، به بررسی و تحلیل محتوای داستان بپردازند.

کلیدواژه ها:

خاور قشنگ ، روایت نقالی ، کی خسرو ، ماصرم