اثربخشی آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر خوردن بر تصویر بدنی و ناگویی هیجانی زنان دچار اضافه وزن

زمینه و هدف: اضافه وزن یک اختلال پیچیده است که می­تواند توسط تعداد زیادی از عوامل زیستی، روانشناختی و اجتماعی تبیین گردد. هدف این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش ذهن­آگاهی مبتنی بر خوردن بر تصویر بدنی و ناگویی هیجانی زنان دچار اضافه وزن بود. روش پژوهش: طرح پژوهش حاضر، نیمه آزمایشی از نوع پیش­آزمون، پس­آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. جامعه آماری در این پژوهش، شامل کلیه زنان دچار اضافه ­وزن شهرستان گنبدکاووس بود که در نیمه نخست سال ۱۴۰۰ به کلینیک­های درمان اضافه و چاقی این شهر مراجعه نمودند. از جامعه آماری پژوهش، یک گروه نمونه متشکل از ۳۰ زن دارای اضافه وزن که به روش هدفمند انتخاب شدند و سپس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (آموزش ذهن­آگاهی مبتنی بر خوردن) (۱۵ نفر) و گواه (۱۵ نفر) گمارده شدند. سپس زنان دچار اضافه وزن گروه آزمایش تحت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای هر هفته یک جلسه آموزش ذهن­آگاهی مبتنی بر خوردن قرار گرفتند ولی گروه گواه هیچ مداخله ای دریافت نکردند. ابزار پژوهش، پرسشنامه نگرانی درباره تصویر بدن لیتلتون و همکاران (۲۰۰۵) و مقیاس ناگویی هیجانی تورنتو (۲۰۰۷) بوده است. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر و نرم افزار spss استفاده شد. یافته­ ها: نتایج نشان داد که تفاوت معنادار از لحاظ بهبود خجالت از ظاهر خود (۲۰/۳۸=F، ۰۰۱/۰>P)، نگرانی از ظاهر با عملکرد (۰۶/۳۲=F، ۰۰۱/۰=P)، دشواری شناسایی احساسات (۱۶/۸=F، ۰۰۱/۰>P)، دشواری در توصیف احساسات (۸۳/۱۰=F، ۰۰۱/۰>P)، و تفکر معطوف به بیرون (۸۹/۱۰=F، ۰۰۱/۰>P) بین آزمودنی­های گروه آزمایش در مقایسه با گروه گواه بود (۰۱/۰>P). نتیجه ­گیری: می­توان نتیجه گرفت آموزش ذهن­آگاهی مبتنی بر خوردن بر تصویر بدنی و ناگویی هیجانی زنان دچار اضافه وزن موثر بود و این تاثیر تا دوره پیگیری ادامه داشت.

کلیدواژه ها:

mind-awareness ، body image ، alexithymia ، overweight ، ذهن آگاهی ، تصویر بدنی ، ناگویی هیجانی ، اضافه وزن