مقایسه تطبیقی طاق و گنبد تیموری با روش های محاسباتی در سرمشق های کاشانی نمونه موردی: مسجد گوهرشاد مشهد

سال انتشار:

1401

نوع سند:

مقاله ژورنالی

زبان:

فارسی

مشاهده:

37

فایل این مقاله در 17 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ATJIK-6-12_006

تاریخ نمایه سازی: 5 مهر 1401

چکیده مقاله:

بیان مساله: کاربرد فرمول های محاسباتی سهم عمده ای در هندسه معماری ایران در عصر تیموری دارد. آنچه در معماری دوره تیموری قابل توجه است بهره گیری از دیدگاه غیاث الدین جمشید کاشانی ریاضی دان قرن نهم، در اندازه گیری، محاسبات و فرموله کردن روش های اجرایی طاق و گنبد معماری است. یکی از مهمترین دستاوردهای غیاث الدین تثلیث زاویه و دایره است که پس از او میرزا ابوتراب نطنزی ریاضی دان عصر قاجار با روش هندسی هم ارز با روش جبری کاشانی به این مسئله پرداخت.سوال تحقیق: این پژوهش درصدد پاسخ به این پرسش ها است که کاشانی چگونه عملیات محاسبات در معماری را مورد توجه قرار داده است و رساله او چگونه از یک فرآیند نظر -عمل به تکنولوژی ساخت طاق و گنبد دست یافته است. میزان دقت سرمشق های کاشانی در توصیف اجرای طاق و گنبد معماری و نحوه استفاده سازندگان بنا از بیانات کاشانی از دیگر گزینه هایی هستند که در این پژوهش ارزیابی شده است.اهداف تحقیق: هدف این پژوهش کشف روابط و تبیین قوانین محاسباتی از طریق ضوابط ترسیمی و محاسباتی کاشانی در تلاش برای پاسخ به سوالات فوق الذکر می باشد. روش تحقیق: این پژوهش بر پایه استدلال منطقی متکی بر گزاره های قاعده مند ریاضیات استوار است. ابزار تحلیلی در این پژوهش توسط زبان برنامه نویسی پایتون در نرم افزار راینو می باشد که ارتباط دهنده قواعد محاسباتی و زبان اشکال در سرمشق های کاشانی است. نتایج این ارزیابی در عناصر معماری مسجد گوهرشاد که از لحاظ زمانی و مکانی با حضور کاشانی در منطقه مطابقت دارد، شناسایی می شوند.مهم ترین یافته ها و نتیجه گیری تحقیق: نتایج این پژوهش نشان می دهد که محاسبات و ترسیمات کاشانی فقط یک تمرین عملی نظری نبوده و او به درستی عملیات محاسباتی را برای خلق عناصر معماری به کار بسته است. همچنین رابطه میان قواعد محاسباتی سرمشق های کاشانی و نظام هندسی طاق و گنبد مسجد گوهرشاد تایید می شود.

کلیدواژه ها:

"طاق" ، "گنبد" ، "معماری تیموری" ، "غیاث الدین جمشید کاشانی" ، "مسجد گوهرشاد"

نویسندگان

فاطمهفلاحی
فاطمه فلاحی

دانشجوی دکتری، گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

سعیدمیرریاحی
سعید میرریاحی

دانشیار، گروه معماری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

حسینسلطانزاده
حسین سلطانزاده

استاد، گروه معماری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران

محمد مهدیرئیس سمیعی
محمد مهدی رئیس سمیعی

استادیار، گروه معماری، دانشگاه گیلان، گیلان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اخلاصی، احمد؛ مفیدی شمیرانی، مجید و عنبری روزبهانی، نظام الدین. ...
  • ترزیدیس، کستاس. (۲۰۰۳). فرم بیانگر رهیافتی به معماری رایانه ای، ...
  • خیری، علی. (۱۳۸۹). قوس معماری ایرانی اسلامی در «مفتاح­الحساب» غیاث­الدین ...
  • https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=۱۹۸۶۲۶سمپلونیوس، ایوونه دولد. (۲۰۰۰). روش کاشانی برای محاسبه قوس­ها، ترجمه: ...
  • https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/۹۰۶۵۸/روش-کاشانی-برای-محاسبه-قوس-هاسوادی، فاطمه. (۱۳۸۷). رساله­ای فارسی درباره محاسبه جیب یک درجه، ...
  • https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=۹۷۳۵۶شهابی، ریحانه و همکاران. (۱۳۹۴). جایگاه طراحی پارامتریک در شکل ...
  • https://civilica.com/doc/۵۳۱۶۱۴/صحراگرد، مهدی. (۱۳۹۲). شاهکارهای هنری در آستان قدس رضوی: کتیبه­های ...
  • طاهری، جعفر و نورتقانی، عبدالمجید. (۱۳۹۰). دانش ریاضیات معماری در ...
  • https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/۹۶۰۸۸۹/دانش-ریاضیات-معماری-در-اثار-کاشانیفلاح نیا، مهسا؛ خسروی، رضا و زارع پور، سروش. (۱۳۹۲). ...
  • https://civilica.com/doc/۲۷۳۶۴۸/فلاحی، فاطمه؛ میرریاحی، سعید؛ سلطانزاده، حسین؛ رئیس سمیعی، محمد مهدی. ...
  • https://philosophy.ihcs.ac.ir/article_۵۶۷۰.htmlقاضی­زادە رومی، موسی. (بی تا). رساله فی استخراج جیب درجه ...
  • کاشانی، غیاث­الدین جمشید. (بی­تا). رساله طاق و ازج، ترجمه: سید ...
  • کریچلو، کیت. (۱۹۷۶). تحلیل مضامین جهان­شناختی نقوش اسلامی. ترجمه: سید ...
  • گلابچی، محمود؛ اندجی گرمارودی، علی و باستانی، حسین. (۱۳۹۱). معماری ...
  • مستغنی، علیرضا و علیمرادی، محسن. (۱۳۹۳). واکاوی کاربرد هندسه طبیعت ...
  • https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/۸۰۱۰۹۶/معماری-در-عهد-تیموریمعصومی همدانی، حسین. (۱۳۸۵). تثلیث زاویه، دایره المعارف بزرگ اسلامی، ...
  • معماریان، غلامحسین. (۱۳۶۷). نیارش سازه های طاقی در معماری اسلامی ...
  • ویلبر، دونالد و گلمبیک، لیزا. (۱۹۸۸). معماری تیموری در ایران ...
  • Balachandran Pillai A. (۲۰۱۷). Software Architecture with Python: Design and ...
  • https://vdoc.pub/documents/software-architecture-with-python-۳n۵t۶ldrsla۰Connors D, Dunn K, Bueter, R. (۲۰۱۷). PyCompArch: Python-Based Modules ...
  • https://www.researchgate.net/publication/۳۰۴۵۵۱۳۶۵Hillenbrand, Robert. (۲۰۰۵). The Timurid Achievement, In: Architecture, A Survey ...
  • https://www.academia.edu/۳۳۱۶۳۸۶۵/Robert_Hillenbrand_The_Timurid_Achievement_in_Architecture_in_A_Survey_of_Persian_Art_The_Islami_Period_XVIII_ed_A_Daneshvari_Costa_Mesa_۲۰۰۵_۸۳_۱۲۶Kostof, Spiro. (۱۹۷۷). The Architect in the Middle Ages, East ...
  • https://books.google.com/books?id=ParnCwAAQBAJ&pg=PR۳&source=gbs_selected_pages&cad=۲v=onepage&q&f=falseMemarian Gh. H. Anwarul Islam M. Mousavian S. M. F. ...
  • https://www.sid.ir/en/Journal/ViewPaper.aspx?ID=۶۴۹۶۱۱Ozdural, Alpay. (۲۰۰۰). Mathematics and Arts: Connections between Theory and ...
  • https://www.academia.edu/۳۵۰۷۰۴۱۸/Architecture_and_Court_Cultures_of_the_Fourteenth_CenturyRutten, David. (۲۰۱۱). Python for Rhinoceros ۵, Rhinocervs, Revision ۳. ...
  • http://designalyze.com/sites/default/files/tutorial_files/RhinoPythonPrimerRev۳.pdfShuriye, Abdi Omar. Daoud, Jamal I. (۲۰۱۱). Islamic Mathematical Sciences. ...
  • http://www.ajbasweb.com/old/ajbas/۲۰۱۱/۵۱-۵۹.pdf ...