جایگاه تنوع زیستی گیاهی در خدمات اکوسیستمی در مناطق شهری مطالعه موردی: شهرستان فلاورجان

نقش شهرها در بهبود شرایط زیست محیطی از یک طرف و پتانسیل آنها برای رسیدن به توسعه پایدار از طرف دیگر، این مراکز را حایز اهمیت و با چالش های متعددی مواجه کرده است. به طوری که، امروزه چالش های محیط زیست و زیرساخت های شهری به عنوان یک مسئله جدی در مقابل شهروندان و مدیران شهری قرار گرفته است. رویارویی خردمندانه با این چالش نیازمند توانایی درک درست از هردو مفهوم یعنی عملکرد محیط زیست به عنوان یک سیستم طبیعی و تولیدکننده، و شهر به عنوان یک سیستم انسان ساخت و مصرف کننده میباشد. لذا بررسی پوشش گیاهی هر منطقه از آنجایی دارای اهمیت است که، فهرست گیاهان، شناسنامه ای از پتانسیلهای آن منطقه محسوب شده و شناخت آنها نقش مهمی در مدیریت حفاظت و تنوع زیستی دارد. پوشش گیاهی هر منطقه در حفاظت از خاک، کنترل سیلابهای فصلی، کند شدن تغییرات جوی و ... نقش دارد. همچنین میتوان گیاهان دارویی، صنعتی و خوراکی هر منطقه را شناسایی کرد. شهرستان فلاورجان با وسعت حدود ۳۱۹ کیلومتر مربع در غرب استان اصفهان واقع شده است. بر اساس تقسیم بندی آب و هوایی با روش گوسن، شهرستان فلاورجان در منطقه نیمه بیابانی شدید قرار دارد. به منظور تهیه لیست فلوریستیکی منطقه مورد مطالعه، اقدام به جمعآوری گونه های گیاهی گردید. در ادامه جهت تعیین وضعیت تنوع گونه ای منطقه، تعداد افراد و میزان تاج پوشش هر گونه محاسبه و از طریق نرم افزار SDR IV شاخصهای مربوطه تعیین شد. در این منطقه ۱۱۷ گونه گیاهی متعلق به ۹۹ جنسو ۳۴ خانواده از گیاهان خشکی زی و ۸ گونه متعلق به ۶ جنس و ۶ خانواده از گیاهان آبزی شناسایی شد. در بین گیاهان شناسایی شده، گیاهان مرتعیو دارویی مهمی وجود دارد که عدم مدیریت منابع آب در کنار تغییر شرایط اقلیمی منجر به ازبین رفتن آنها شده است. همچنین در بین گیاهان آبزی، انواعی وجود دارد که بهعنوان شاخص آلودگی آب مطرح بوده و میتوان از آنها در تصفیه بیولوژیکی آب استفاده کرد. در یک نتیجه گیری کلی میتوان گفت در یک اکوسیستم هر چه تنوع گونه ای بیشتر باشد زنجیره های غذایی طولانی تر و شبکه های حیاتی پیچیده تر گردیده و در نتیجه محیط پایدارتر و از شرایط خودتنظیمی بیشتری برخوردار میشود. شهر فلاورجان به واسطه داشتن غنای گونه ای بالا در مناطق ساحلی، جنگلی و کشاورزی خود میتوانست از پایداری بالایی برخوردار باشد ولی، توسعه شهرنشینی درکنار عدم مدیریت خصوصا در منطقه ساحلی آینده خوبی را برای این شهر رقم نمیزند.

کلیدواژه ها:

تنوع زیستی ، توسعه پایدار ، خدمات اکوسیستم ، فلاورجان