ساخت و هنجاریابی پرسشنامه مادر شایسته براساس منابع اسلامی

پژوهش حاضر با هدف ساخت و هنجاریابی پرسشنامه مادر شایسته براساس منابع اسلامی انجام شده است. برای دستیابی به هدف پژوهش آیات و روایات مرتبط بررسی شد. همچنین مولفه ها و زیرمولفه های شایستگی مادر استخراج و بعد از اعتباریابی محتوایی، به روش استنباط دینی-روان شناختی تجزیه و تحلیل شدند. جامعه آماری بخش کیفی آیات و روایات و جامعه آماری بخش کمی، مادران دردسترس استان تهران و قم بودند. بعد از تایید روایی محتوایی مولفه ها و زیرمولفه ها، پرسشنامه اولیه آماده و بعد از تایید روایی محتوایی گویه ها، روی نمونه هایی با حجم ۵۵، ۷۹ و ۵۳۹ نفر برای ارزیابی روایی صوری، پایایی و روایی سازه اجرا شد. براساس یافته های پژوهش، مادر باید در بعد زیستی-روانی، شناختی، عاطفی و رفتاری ویژگی ها و مولفه هایی داشته باشد. همچنین هرکدام از این مولفه ها دارای زیرمولفه هایی هستند: زیرمولفه های زیستی-روانی: سلامت جسمی و سلامت روانی، زیرمولفه های شناختی: آمادگی شناختی برای مادرشدن و پذیرش نقش مادری، زیرمولفه های عاطفی: پذیرش قلبی فرزند، دلسوزی به فرزند و صبوری، زیرمولفه های رفتاری: محبت کردن به فرزند و حضور فعال در کنار او، مداراکردن با فرزند، پاسخ گوبودن، تربیت صحیح فرزند، راست گویی، هماهنگی با همسر و عدالت در نقش مادری. همچنین پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه ۹۵/۰ بود و نتایج تحلیل عاملی نشان داد پرسشنامه از روایی سازه مطلوبی برخوردار است. ارزیابی پرسشنامه با پایایی و روایی مطلوب نیز نشان داد که این ابزار دارای عوامل زیربنایی برای سنجش ویژگی های مادر شایسته است و می توان از آن در سنجش ویژگی های مادر شایسته استفاده کرد.

کلیدواژه ها:

Competent Mother ، Questionnaire ، Psychometrics Characteristics ، Islam and Psychology. ، مادر شایسته ، پرسشنامه ، ویژگی های روان سنجی ، اسلام و روان شناسی.