اثر بخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر خود کنترلی، تنظیم شناختی هیجان و اضطراب امتحان در دانشآموزان مقطع متوسطه اول منطقه لنجان

هدف: طبق برآوردهای سازمان جهانی بهداشت (WHO بین خودکنترلی و هیجان پذیری با اضطراب رابطه وجود دارد، به صورتی که هیجان پذیری و خودکنترلی می توانند اضطراب را پیش بینی کنند. هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد بر اضطراب امتحان، تنظیم شناختی هیجان و خودکنترلی در بین دانش آموزان مقطع متوسطه اول منطقه لنجان در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ انجام گرفت. روش: پژوهش حاضر از نوع کاربردی و شیوه انجام آن نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری آن تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول منطقه لنجان بودند. در این بررسی حجم نمونه با استفاده از جدول کوهن برای هر گروه ۲۰ نفر محاسبه شد و نمونه آماری شامل ۴۰ نفر که با روش نمونه گیری در دسترس از بین دانش آموزانی که تمایل به شرکت در پژوهش را داشته و واجد ملاک های پژوهش بودند انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایشی و گواه قرار گرفتند. ابتدا در راستای آزمون فرضیات پژوهش در مرحله پیش آزمون پرسشنامه های(خودکنترلی تانجی، بائومیستر و بونه، ۲۰۰۴)، پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان (باکر و همکاران، ۲۰۰۷) و پرسشنامه اضطراب امتحان (ساراسون، ۲۰۰۹)، در هر دو گروه به علت شیوع ویروس کرونا به صورت آنلاین اجرا شد. گروه آزمایشی به مدت ۸ جلسه ی ۴۵ دقیقه ای تحت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (کوین وولز و جان اسکرول، ۲۰۰۸)، به صورت گروهی قرار گرفتند در حالیکه گروه کنترل مداخله ای را دریافت نکرد. پس از اتمام دوره ی مداخله پس آزمون در هر دو گروه اجرا و دو ماه بعد پیگیری اجرا شد. داده های به دست آمده به روش تحلیل کوواریانس چند متغیره با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: نتایج در مرحله پس آزمون و پیگیری نشان داد که در گروه آزمایش درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد به طور معناداری بر مولفه های خودکنترلی، تنظیم شناختی هیجان و اضطراب امتحان اثر بخش بوده است.نتیجه گیری: بر اساس نتایج این مطالعه، می توان گفت درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد میزان اضطراب امتحان را کاهش، خودکنترلی و تنظیم شناختی هیجان را بهبود داد.

کلیدواژه ها:

درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد ، خودکنترلی ، اضطراب امتحان