زمینه های شکل گیری سنن نگاری در سده دوم با تاکید بر عوامل اجتماعی و سیاسی

سال انتشار: 1401
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 391

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HADITH-14-1_002

تاریخ نمایه سازی: 30 مرداد 1401

چکیده مقاله:

سنت یکی از مهم ترین پایه های دین اسلام است. از نیمه دوم سده اول، سنت در معنای احادیث فقهی و احکام به کار رفته است. نیاز جامعه اسلامی به قاعده و روشی برای سامان دهی زندگی اجتماعی سرزمین های اسلامی، سبب تدوین احادیث فقهی شد. مسئله این پژوهش توجه به زمینه های سیاسی و اجتماعی ظهور سبک سنن نگاری در سده دوم است. یافته ها حاکی است که عواملی چون نگرش فرابومی به حدیث، تخصصی شدن دانش فقه، روابط متقابل فقها با حکومت عباسی و شکل گیری مفهوم سنت و جماعت در پیدایش این سبک و آثاری چون سنن اربعه تاثیر داشته است. همچنین از نیمه دوم سده دوم ویژگی هایی چون تبویب احادیث فقهی، درج کامل سند، اتصال سند به رسول خدا۲ و پیرایش سنت از آرا و بلاغات صحابه و تابعین در حدیث نگاری بروز نمود. در واقع آثار حدیثی سده دوم را که تحت عنوان سنن نام گذاری شده نمی توان در زمره کتبی همانند سنن اربعه دانست. این گونه آثار صرفا در گروه مصنفات حدیثی فقهی که زمینه پیدایش کتب سنن اربعه را فراهم نموده است، قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

عوامل اجتماعی و سیاسی سنن نگاری ، تبویب احادیث فقهی ، مفهوم سنت و جماعت ، حدیث فرابومی

نویسندگان

مجید معارف

استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، تهران، ایران

اصغر قائدان

دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

هادی خواجوی

دانشجوی دکتری رشته تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ابن ابی حاتم، عبدالرحمن بن محمد، الجرح و التعدیل، بیروت: ...
  • ابن ابی شیبه، ابوبکر، المصنف فی الاحادیث والآثار، تحقیق کمال ...
  • ابن حجر عسقلانی، شهاب الدین ابوالفضل احمد، تهذیب التهذیب، دهلی: ...
  • ، معجم المفهرس، تحقیق محمد شکور المیادینی، بیروت: موسسه الرساله، ...
  • ، فتح الباری شرح صحیح بخاری، تحقیق محمدفواد عبدالباقی و ...
  • ابن خیر اشبیلی، ابوبکر محمد، فهرسه ابن خیر، تحقیق محمدفواد ...
  • ابن الندیم، ابوالفرج محمد بن اسحاق بن محمد الوراق بغدادی، ...
  • ابن حنبل، احمد، مسند، تحقیق عبدالله بن عبدالمحسن الترکی، بی ...
  • ابن سعد محمد، الطبقات الکبری، تحقیق احسان عباس، بیروت: دار ...
  • ابن قیم الجوزیه، محمد بن ابی بکر، اعلام الموقعین ...
  • ابن کثیر، ابوالفداء اسماعیل بن عمر، البدایه و النهایه، بیروت: ...
  • بدران، ابوالعینین بدران، تاریخ فقه اسلامی، ترجمه نوید نقشبندی، کردستان: ...
  • بخاری، محمد بن اسماعیل، صحیح بخاری، تحقیق محمد زهیر بن ...
  • بهادری، آتنا، و مهدوی راد، محمدعلی، «جستاری در اهداف سفرهای ...
  • پاکتچی، احمد، جوامع حدیثی اهل سنت، تهران: دانشگاه امام صادقR، ...
  • ، اوزاعی، تهران: دائرهالمعارف بزرگ اسلامی، بی تا[الف]. ...
  • ، اصحاب حدیث، تهران: مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، بی ...
  • ، تفسیر، تهران: مرکز دائرهالمعارف بزرگ اسلامی، بی تا[ج] ...
  • .. تاریخ تفسیر قرآن کریم، تدوین محمد جانی پور، تهران: ...
  • پاکتچی، احمد، و میرحسینی، یحیی، تاریخ حدیث، تهران: انجمن علمی ...
  • ترکمنی آذر، پروین، عرب تباران خراسان و نقش آنان در ...
  • جصاص حنفی، احمد بن علی ابوبکر رازی، احکام القرآن، بیروت: ...
  • حاج منوچهری، فرامرز، جامع، عنوان کتاب های حدیث، تهران: مرکز ...
  • خطیب بغدادی، ابوبکر احمد بن علی، تاریخ بغداد و ذیوله، ...
  • ، الکفایه فی علم الروایه، تحقیق ابوعبدالله سورقی و ابراهیم ...
  • ، الجامع لاخلاق الراوی و آداب السامع، تحقیق محمود طحان، ...
  • ، شرف اصحاب حدیث، تحقیق محمدسعید خطی اوغلی، دار احیاء ...
  • خلال، احمد بن محمد، السنه، تدوین عطیه زهرانی، ریاض: دار ...
  • خواجوی، هادی، سیر تحول سنن نگاری تا قرن سوم ...
  • دارمی، ابو محمد عبدالله، سنن الدارمی، تحقیق حسین سلیم اسد ...
  • دهقان منگابادی، بمانعلی و صفری، حسین، «بررسی نقش زنادقه در ...
  • ذهبی، شمس الدین، سیر اعلام النبلاء، قاهره: دار الحدیث، ۱۴۲۷ق ...
  • زرقانی، محمد عبدالباقی، شرح زرقانی علی موطا، تحقیق طه عبدالروف ...
  • زرکلی، خیرالدین، الاعلام، بی جا: دار العلم للملایین، ۲۰۰۲م ...
  • زمان، محمدقاسم، «مغازی و محدثین: نگرشی پیرامون نحوه برخورد با ...
  • سیوطی، عبدالرحمن بن ابی بکر جلال الدین، تاریخ الخلفاء، بی ...
  • شافعی، محمد بن ادریس، الرساله، تحقیق احمد شاکر، مصر: مکتبه ...
  • شیبانی بغدادی، عبدالله بن احمد، السنه، تحقیق محمد بن سعید ...
  • طبرسی، ابو منصور احمد بن علی، الاحتجاج، نجف: مطابع النعمان ...
  • طبری، محمد بن جریر و قرطبی، عریب بن سعد، تاریخ ...
  • طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن. رجال الکشی، تحقیق سید مهدی ...
  • عدنی، ابو عبدالله محمد بن یحیی ابن ابی عمر، الایمان ...
  • قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، تحقیق محمد فواد ...
  • کتانی، محمدجعفر، الرساله المستطرفه لبیان مشهور کتب السنه المشرفه، بیروت: ...
  • کرون، پاتریشیا، تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام، ترجمه مسعود جعفری، ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، تحقیق علی اکبر غفاری و ...
  • گلدتسیهر، ایگناتس، «حدیث و سنت» در تاریخ گذاری حدیث روش ...
  • معارف، مجید، تاریخ عمومی حدیث، تهران: کویر، ۱۳۹۳ش. ...
  • ، جوامع حدیثی اهل سنت، تهران: سمت، ۱۳۹۵ش ...
  • مطهری، حمیدرضا و چلونگر، محمدعلی، «تشیع و اتهام زندقه»، شیعه ...
  • معارف، مجید و همکاران، «نقد و بررسی نظریه گلدتسهیر: تقدم ...
  • موتسکی، هارالد، مصنف عبدالرزاق صنعانی: منبعی برای احادیث قرن ...
  • یعقوبی، احمد بن اسحاق، تاریخ الیعقوبی، بی جا: دار صادر، ...
  • نمایش کامل مراجع