ارائه مدل سبک تفکر واگرا و خلاق در مدارس هوشمند و عادی

امروزه جامعه نیازمند الگوهای نوین و خلاق آموزشی است تا دانش آموزان را برای مقابله با بحران های زندگی و بهره گیری از فرصت ها و توانایی های خلاقانه آنها آماده سازد. یکی از مهمترین ویژگی های انسانی که به طور گسترده مورد توجه پژوهشگران و انجمن های تربیتی قرار گرفته، ابتکار یا خلاقیت است. خلاقیت همان شکوفایی ایده ها و اشتیاق به کشف ناشناخته ها است که در قالب ایده ها، افکار، تصاویر، رنگ ها، کلمات، تخیلات، رویاها، هیجانات و احساسات بی بدیل، در ضمیر خودآگاه فرد ظاهر می شود. جهانی که در آن زندگی می کنیم به سرعت در حال تغییر و نو شدن است و پیش بینی اینکه فرزندانمان در آینده با چه مسائلی روبرو می شوند، امری بسیار دشوار است. می توان گفت، برای اینکه بتوانند در برخورد با مسائل متنوع و گوناگون آینده موفق ظاهر شوند، باید از تفکری خلاق بهره ببرند. تفکر خلاق با تفکر واگرا رابطه ی مستقیمی دارد. تفکر واگرا نمایان گر نوع بسیار باز و آزادتر عمل فکری است که تعداد زیاد تداعی ها و راه حل های ممکن، وجه تمایز آن به شمار می رود(سلیمانی، .(۱۳۹۶ تجربه هایی که در سال های نخستین رشد در اختیار کودکان قرار می گیرد در آینده آنها بسیار حیاتی است و هر قدر این تجربه ها غنی تر باشند،کودکان آمادگی بیشتر برای موضوعاتی پیدا می کنند که در حال و آینده به آن نیاز دارند یکی از مهمترین هدف های آموزش و پرورش در کشورهای توسعه یافته، شکوفایی و پرورش خلاقیت کودکان است. در این کشورها، اهمیت پرورش خلاقیت به حدی است که در همه مقاطع تحصیلی، از دوره پیش دبستانی تا سطوح دانشگاهی، واحدها و ماده های درسی ویژه ای به این موضوع اختصاص داده شده است. تفکر واگرا از تجربه عینی و مشاهده تاملی تشکیل یافته و این دو شیوه، در شکل گیری تخیل قوی و تولید اندیشه های متنوع و دیدن امور از زوایای مختلف نقش قابل توجه دارند. تفکر واگرا مهمترین ویژگی آفرینندگی بود افراد خلاق در فرایندهایفکری خویش و در مواجهه با مشکلات به فرایند شکلگیری مسائل توجه نموده، به شکاف های اطلاعاتی موجود در موقعیت هاتمرکزکرده، به فرضیه سازی درباره نواقص موجود روی آورده ها، به آزمودن حدس ها و تجدید نظر در گمانه ها و باز آزمایی آنها میپردازند. این فرایندها در موقعیت تفکر واگرا روی می دهد چرا که مهمترین پیامد تفکر واگرا مشتمل بر استنباط، تشخیص پیشفرض ها، استنتاج و تفسیر و ارزیابی دلایل است. تفکر واگرا، یا به عبارتی تفکر خلاق شامل سه بعد سیالی، انعطاف پذیری و نوآوریاست. ابتکار دور شدن از امور رایج و واضح یا قطع رابطه با تفکر مبتنی بر عادت است سیال به معنا سرعت بیان و تولید هر چه بیشترمفاهیم، جملات و ایده ها است و انعطاف پذیری به معنا انتقال از طبقه ای از پاسخ ها به طبقه دیگر است بر این اساس گیلفوردمعتقد است، با آموزش فعالیت های واگرا و تمرین ها و روش های ویژه به کودکان می توان سه بعد مذکور را که از بارزترین ویژگیهای خلاقیت می باشند در آنها پرورش داد. نظام های تعلیم و تربیت در اقصی نقاط جهان، اهداف ویژه ای را جهت هدایت فراگیراندر عرصه های آموزشی ترسیم نموده و روش های حصول آن اهداف را در قالب برنامه ها ، روش ها و الگو های آموزشی معین میکنند)سیف، ۱۳۹۶ (. هر چند که رشد همه جانبه فراگیران در عرصه آموزشی، مد نظر نظام های تعلیم و تربیت است. در این راستا،بررسی هدف های آموزشی کشورهای رشد یافته نشان می دهد، که شکل دهی و ایجاد بسترهای مناسب برای تحقق تفکر واگرا وخلاق از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بنابراین در این تحقیق بدنبال آن هستیم تا به بررسی ارائه مدل سبک تفکر واگرا و خلاق درمدارس هوشمند و عادی بپردازیم.