تجزیه پایداری عملکرد ژنوتیپ های جو (Hordeum vulgare L.) با استفاده از الگوی تجزیه اثرات اصلی جمع پذیر و اثرات متقابل ضرب پذیر (AMMI)

وجود اثر متقابل ژنوتیپ در محیط، از مشکلات عمده ارزیابی و معرفی ژنوتیپ های برتر می باشد. به منظور شناسایی و معرفی ارقام پرمحصول و در عین حال پایدار و سازگار به شرایط محیطی مناطق معتدل کشور، آزمایش بررسی سازگاری و پایداری عملکرد ۲۰ لاین امیدبخش جو برای مناطق معتدل کشور در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در ۹ ایستگاه تحقیقاتی طی سال های ۸۱-۸۰ و ۸۲-۸۱ انجام و عملکرد دانه اندازه گیری شد. تجزیه واریانس عملکرد نشان داد که اثر ژنوتیپ، محیط و اثر متقابل ژنوتیپ × محیط معنی دار بود. جهت تفسیر اثر متقابل از روش AMMI استفاده شد. با استفاده از روش چند متغیره AMMI ، پنج مولفه اصلی اثر متقابل در سطح احتمال ۱% معنی دار شد که ۶۸/۷۴% از میانگین مربعات اثر متقابل را توجیه کردند. ژنوتیپ های شماره ۱۶(L.B۱/Cerbel//Alger-Ceres ۵/۳/Glorea"s") وشماره ۱۷(L.۱۳۱/Cerbel//Alger-Ceres/Kavir) از لحاظ IPC۱ و IPC۲ ، کمترین مقادیر را دارا بودند و به عنوان پایدارترین ژنوتیپ ها تشخیص داده شدند. نمایش دو بعدی ژنوتیپ ها بر اساس پارامترهای تجزیه AMMI بهمراه میانگین عملکرد ژنوتیپ ها نشان داد که ژنوتیپ شماره ۹ (LB.Iran/Una۸۲۷۱//Gloria"s"/Come"s"-۱۱M/۳/Kavir) و ژنوتیپ شماره ۱۶ ژنوتیپ های مطلوب برای استفاده در برنامه های به نژادی می باشند.

کلیدواژه ها:

Genotype Environment Interaction ، Barley ، Grain yield ، AMMI analysis ، Temperate agro-ecological zone. ، اثر متقابل ژنوتیپ × محیط ، تجزیه AMMI ، جو ، عملکرد دانه ، پایداری عملکرد ، مناطق معتدل.