شیوه های تولید

مفهوم «شیوه‎های تولید» یکی از مفاهیم بنیادین اندیشه مارکس است. این مفهوم در اکثر آثار اصلی اولیه مارکس یافت می‎شود. در اصطلاحات اقتصادی متعارف، «نظام اقتصادی» احتمالا اصطلاحی است که نزدیک‎ترین معنا را به شیوه‎ی تولید مارکس دارد. مفهوم «شیوه تولید» مارکس الهام‎بخش بسیاری از اقتصاددانان، تاریخ‎دانان، جامعه‎شناسان و فلاسفه با جهت‎گیری‎های مختلف بوده است و تاثیر بسیار فراگیر و نافذی داشته است. بسیاری از شاخه‎های علم اقتصاد از ایده‎های مارکس و به طور خاص ایده‎ی شیوه تولید متاثر شده است. به عنوان مثال، حوزه‎ی نظام‎های اقتصادی، توسعه و اقتصاد کلان از قبیل نظریه «مراحل رشد اقتصادی» روستو ، و نظریه «دولت صنعتی جدید» گالبرایت (Galbraith)، نظریه تقاضای موثر و عدم‎تعادل و رکود و بیکاری و بحران کینز، مفهوم «استبداد شرقی» و «تمدن‎های وابسته به آب» ویتفوگل به عنوان شیوه تولید آسیایی تحت تاثیر مارکس بوده‎اند. این ایده به رغم همه انتقادات وارده و کاستی‎هایش یکی از بزرگترین نظریات شکل گرفته در علوم اجتماعی در دو قرن گذشته بوده است و نحوه نگرش به تاریخ جواعم انسانی را تغییر داده است

کلیدواژه ها:

شیوه تولید ، مارکس ، ماتریالیسم تاریخی ، ابزار تولید ، روابط تولید ، نظام سرمایه داری