یک مدل نظری پیشنهادی برای مطالعات قوم گرایی در ایران

 ایران کشوری است چند قومی که قوم گرایی در میان پنج قوم آن فعال است. این بدان معنا است که در کشور اقوامی وجود دارند که تا حال دارای خواست و فعالیت قومی نبوده اند. سوال اساسی این است که دلایل این تنوع و تفاوت در چیست؟ قوم ­گرایی مثل هر پدیده اجتماعی دیگری دارای علل، روند و پیامدهایی است. بر همین اساس، نظریه های قوم ­گرایی نیز متمرکز بر یکی از ابعاد این مسئله بوده و حتی می­ توان گفت بیشتر بر علل قوم گرایی و نه روند و پیامدهای آن توجه داشته ­اند. این نظریه ها در همان حال دارای یک سیر تاریخی بوده و از دیدگاه های مختلفی به آن نگریسته شده است. اغلب نظریه ­های پیشین تقلیل گرا بوده و کمتر ابعاد مختلف­، پیچیده و پویایی این پدیده را مدنظر داشته ­اند. در این پژوهش، پس از بررسی مختصر این نظریه ها، با توجه به ضعف تبیینی و ناتوانی تجربی آن ­ها در تبیین قوم­ گرایی، تلاش شده است یک چهارچوب نظری جدیدتر طراحی شود. روش این تحقیق اسنادی بوده و نتایج حاصله با مقایسه نظریه ­ها و توجه به زمینه کاربرد آن تهیه شده است. این چارچوب نظری  جدید مدلی تلفیقی بوده و سه مجموعه متغیر تفکیک، تبعیض و تفهیم را دربرمی گیرد. به عبارتی این رویکرد دربرگیرنده متغیرهای قدیمی ­گرایان و نوگرایان بوده، درعین حال عوامل ذهنی و عینی را در نظر داشته و متناسب به کارگیری برای مسائل قومی در کشور است.

کلیدواژه ها:

قوم گرایی ، چهارچوب نظری تلفیقی ، متغیرهای تفکیک ، متغیرهای تبعیض ، متغیرهای تفهیم