واکاوی جریان‎های اسلامی در آسیای مرکزی

در مقاله حاضر به واکاوی لایه­های جریان­های فکری- معرفتی مسلمانان در آسیای مرکزی می­پردازیم و درصدد پاسخ به این سوال هستیم که  جریان­های اسلامی موجود در آسیای مرکزی به چه صورت است؟ در همین راستا مطالعه جریان‎های اسلامی در آسیای مرکزی نشان می­دهد که امروزه در دو لایه هویتی اسلامی  که در میان جریان‎های دینی حاضر در منطقه وجود دارد، شاهد تحولات قابل توجهی هستیم. یکی از این لایه­ها، شبکه طریقتی تصوف است که در سال‎های اخیر رشدی چشمگیر  داشته و در کانون توجه دولت­های منطقه قرار گرفته است و دومین لایه مربوط به اسلام‎گرایان تند­رو است. این لایه هویتی، شرایطی متفاوت از لایه هویتی قبلی دارد. لایه مذکور توانسته متاثر از شرایط منطقه­ای و شرایط حاکم بر جهان اسلام، جبهه فراگیری را در مقابل دولت‎های سکولار منطقه به وجود آورد. بررسی‎های ما در این تحقیق نشان می­دهد که بیشتر جریان‎های اسلامی آسیای مرکزی فاقد هرگونه مرام‎نامه سیاسی و اقتصادی، طرح برای حاکمیت بهتر و ایجاد دولت اسلامی آینده­شان هستند؛ بااین‎حال همواره به دنبال هویت دینی و اجتماعی بر اساس قومیت­های مختلف در میان کشورهای مختلف آسیای مرکزی هستند تا از این طریق بتوانند به کاستی‎های هفتادساله ناشی از تسلط کمونیست­ها بر این منطقه فائق آیند.

کلیدواژه ها:

مسلمانان آسیای مرکزی ، جریان‎شناسی ، دین اسلام ، جریان‎های مذهبی