تاریخ دقیق درگذشت خاقانی شروانی

سال انتشار: 1400
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 319

فایل این مقاله در 12 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ADFA-11-2_004

تاریخ نمایه سازی: 24 اردیبهشت 1401

چکیده مقاله:

تاریخ دقیق درگذشت خاقانی شروانی یکی از خوشبختی های هر شاعر کهن می تواند وجود دستنویس های مضبوط از اشعار او و وجود آگاهی های درست از سوانح زندگی اش باشد. متاسفانه دستنویس های کهن و ارزشمند شاعران پیش از مغول کم هستند و نیز آگاهی های دقیق و درستی درباره سوانح زندگی بسیاری از این شاعران در اختیار نداریم. خوشبختانه خاقانی از معدود گویندگان کهن است که هم دستنویس های خوب و مضبوطی از آثار او در اختیار داریم و هم بسیاری از سوانح زندگی اش برای ما شناخته شده است و این دو دلیل عمده دارد؛ نخست خود خاقانی است که درباره بسیاری از وقایع زندگی اش به مخاطب آگاهی می-بخشد و دیگر وجود منابعی است که اطلاعات ارزشمندی درباره زندگانی خاقانی در اختیار ما می گذارند. یکی از این آگاهی ها سال زاد و سال مرگ دقیق اوست که به واسطه دستنویس های کهن اکنون در اختیار ما است. در این پژوهش تلاش کرده ایم با تکیه بر روش کتابخانه ای نخست تاریخ های مختلفی که برای درگذشت خاقانی عنوان شده را گزارش کنیم و سپس آن ها را نقد کنیم و در پایان تاریخ دقیق و درست درگذشت او را که در میانه دو دستنویس کهن و مضبوط دیوان او یافته ایم، ارائه کنیم؛ بر این اساس خاقانی در ۲۱ شوال سال ۵۸۱ق درگذشته است که این تاریخ برابر است با هفتم بهمن ماه سال یکصد و هفت ملکشاهی.

کلیدواژه ها:

خاقانی ، تاریخ دقیق درگذشت خاقانی ، نسخه ، دست نویس دیوان خاقانی ، ۲۱ شوال ۵۸۱ق

نویسندگان

سید محسن حسینی وردنجانی

دانش آموخته دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فردوسی مشهد

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آزاد بلگرامی، محمدعلی، خزانه عامره، چاپ هومن یوسفدهی، مجلس، تهران ...
  • آذر بیگدلی، لطفعلی بیک، تذکره آتشکده، چاپ جعفر شهیدی، نشر ...
  • ابن­ الشعار الموصلی، قلائد الجمان فی فرائد الشعراء هذا الزمان، ...
  • ابن ­المستوفی الاربلی، تاریخ اربل، تحقیق سامی الصقار، ج ۱، ...
  • اسرار تبریزی، محمدکاظم، منظر الاولیاء، چاپ هاشم محدث، کتابخانه مجلس ...
  • باکویی، عبدالرشید صالح، تلخیص ­الآثار و عجائب الملک­ القهار، ترجمه ...
  • بقایی بخارایی، محمدعارف، مجمع ­الفضلاء، چاپ محمد خشکاب، بنیاد شکوهی، ...
  • بناکتی، تاریخ بناکتی، چاپ جعفر شعار، انجمن آثار ملی، تهران ...
  • بهاری سیستانی، شاه­حسین، تذکره خیرالبیان، چاپ عبدالعلی اویسی کهخا، دانشگاه، ...
  • حاجی خلیفه، مصطفی­، تقویم­التواریخ، ترجمه ناشناس، چاپ میرهاشم محدث، میراث ...
  • حمیدی شیرازی، مهدی، بهشت سخن، پاژنگ، تهران ۱۳۷۱. ...
  • خاتون­آبادی، سیدعبدالحسین، وقایع­ السنین و الاعوام، چاپ محمدباقر بهبودی، کتاب ...
  • خاقانی (۱)، دیوان اشعار، دست نویس ش ۴۳۹، کتابخانه لالااسماعیل، ...
  • (۲)، دیوان اشعار، نسخه خطی ش۴۶۴۴، کتابخانه آستان قدس رضوی، ...
  • (۳)، دیوان اشعار، چاپ ضیاء­الدین سجادی، زوار، تهران ۱۳۷۸. ...
  • (۴)، مجموعه، منشآت عربی خاقانی و مقدمه دمیه­ ...
  • (۵)، غایت ابداع، منشآت عربی خاقانی، چاپ محمدرضا ترکی، خاموش، ...
  • خواندمیر، غیاث­الدین، حبیب­ السیر فی اخبار افراد یشر، چاپ محمد ...
  • دولتشاه، ابن بختیشاه (۱)، تذکره ­الشعرا، چاپ ادوارد براون، اساطیر، ...
  • (۲)، تذکره ­الشعرا، نسخه خطی ۸۴۱۲، کتابخانه دانشگاه تهران، تهران. ...
  • (۳)، تذکره ­الشعرا، چاپ فاطمه علاقه، پژوهشگاه علوم انسانی، تهران ...
  • دیهیم ، محمد، تذکره شعرای آذربایجان، آذربادگان، تبریز ۱۳۷۱. ...
  • رازی، احمد امین، هفت اقلیم، چاپ سید محمدرضا طاهری (حسرت)، ...
  • رضازاده شفق، صادق، تاریخ ادبیات ایران، دانشگاه پهلوی، تهران ۱۳۵۲. ...
  • ریپکا، یان، تاریخ ادبیات ایران از دوران باستان تا قاجاریه، ...
  • زرین­کوب، عبدالحسین، با کاروان حله، علمی، تهران ۱۳۷۸. ...
  • شاهنوازخان، میرزا عبدالرزاق، بهارستان سخن، چاپ عبدالمحمد آیتی و حکیمه ...
  • شبلی نعمانی، محمد، شعر العجم، ترجمه سیدمحمدتقی فخر داعی گیلانی، ...
  • شیرازی، محمدمعصوم، طرائق ­الحائق، چاپ محمدجعفر محجوب، سنایی، تهران ۱۳۴۵. ...
  • شیروانی، زین­العابدین، ریاض ­السیاحه، چاپ اصغر ربانی، سعدی، تهران ۱۳۶۱. ...
  • صفا، ذبیح­الله، تاریخ ادبیات در ایران، ج ۲، فردوس، تهران ...
  • عطار نیشابوری، منطق الطیر، چاپ محمدرضا شفیعی کدکنی، سخن، تهران ...
  • فخری هروی، محمد، روضه­ السلاطین و جواهر العجایب، چاپ سیدحسام­الدین ...
  • فروزانفر، بدیع­الزمان، سخن و سخنوران، زوار، تهران ۱۳۸۷. ...
  • فصیح خوافی، مجمل فصیحی، چاپ محمود فرخ، باستان، مشهد ۱۳۴۰. ...
  • القزوینی، زکریا بن محمد، آثار البلاد و اخبار العباد، دار ...
  • کاشانی، تقی­الدین، خلاصه­ الاشعار و زبده­ الافکار، نسخه خطی ش ...
  • کربلایی تبریزی، حافظ حسین، روضات­ الجنان و جنات­ الجنان، چاپ ...
  • گوپاموی، محمدقدرت الله، تذکره نتایج ­الافکار، چاپ یوسف بیگ باباپور، ...
  • گوینده تبریزی، حاجی محمد، جنگ خطی، ش ۴۸۷، کتابخانه لالااسماعیل، ...
  • لودی، شیرعلیخان، تذکره مرآه­ الخیال، چاپ بهروز صفرزاده، روزنه، تهران ...
  • مستوفی، حمدالله، تاریخ گزیده، چاپ عبدالحسین نوایی، امیرکبیر، چاپ سوم، ...
  • موسوی بجنوردی، محمدکاظم، دایره­ المعارف بزرگ اسلامی، فرهنگ و ارشاد ...
  • هدایت، رضاقلیخان،مجمع­ ا­لفصحاء، چاپ مظاهر مصفا، امیرکبیر، تهران، ۱۳۸۲. ...
  • همایی، جلال­الدین، تاریخ ادبیات، چاپ ماهدخت­بانو همایی، هما، تهران ۱۳۷۵. ...
  • یمنی، نظام­الدین، لطایف اشرفی، چاپ محمدیاسین قادری، حلقه اشرفیه، کراچی ...
  • نمایش کامل مراجع