معرفی شمس الدین محمد جیلانی و بررسی ساختاری و محتوایی کتاب قرابادین نگاشته او

سابقه و هدف: قرابادین ها یا ادویه مرکب، جزء منابع مهم و ارزشمند دارویی تالیف شده در تاریخ پزشکی ایران هستند. در همین راستا، هدف تحقیق حاضر معرفی و بررسی ساختاری و محتوایی قرابادین شمس الدین محمد جیلانی به عنوان یکی از این قرابادین هاست. مواد و روش ها: در این مطالعه مروری و کتابخانه ای، زندگی نامه شمس الدین محمد جیلانی با استفاده از منابع دست اول و نسخ خطی مورد بررسی قرار گرفته، سپس با مراجعه به متن قرابادین جیلانی، سعی در بررسی ساختاری و محتوایی آن شده است. یافته ها: شمس الدین محمد جیلانی از جمله پزشکان عصر صفوی بوده که به هند مهاجرت کرده است. او علاوه بر قرابادین مذکور کتابی در ادویه مفرده و شرحی بر کتاب غنی و منی ابومنصور حسین بن نوح قمری بخاری داشته است. طبق اظهارات شمس الدین محمد جیلانی در قرابادین مذکور، او قرص کافور، قرص لمن یبول فی الفراش (قرص شب ادراری) و شیاف بریومای را برای اولین بار ساخته است. نتیجه گیری: این قرابادین با توجه به منابع و مراجع دست اول مورد استفاده و غنای آنها، از ارزش و اعتبار علمی بسیاری در تاریخ داروسازی برخوردار است.

کلیدواژه ها:

Persian Medicine ، Qarabadin ، Safavid era ، طب ایرانی ، قرابادین ، عصر صفوی