اولین گزارش وقوع طبیعیThanatephorus cucumeris (تلئومورفRhizoctonia solani AG-۱ IA ) در شالیزارهای ایران

سوختگی غلاف ناشی از قارچ Rhizoctonia solani  AG۱ IA یکی از مهم ترین بیماریهای برنج در دنیا محسوب میشود. این بیماری در همه مناطق برنج خیز کشور منجمله مازندران و گیلان گسترش دارد و مهم ترین بیماری ارقام پرمحصول و اصلاح شده برنج به شمار میرود. اگرچه گزارش فرم جنسی قارچ بیمارگر یعنی Thanatephorus cucumeris از گیاه برنج و میزبانهای دیگر در کشورهای مختلف گزارش گردیده، ولی تاکنون تلئومورف قارچ در طبیعت ایران دیده نشده است. نقش بازیدیوسپورها در ایجاد بیماری سوختگی غلاف کاملا شناخته نشده است.در مرداد ۱۳۸۷ طی بازدید از یک مزرعه برنج پرمحصول (رقم ندا) با آلودگی زیاد به بیماری سوختگی غلاف برگ برنج در آمل، روی ساقه های یک بوته، لایه پودری نازک سفید رنگی دیده شد که پس از بررسیهای اولیه میکروسکپی مشخص شد که لایه پودری در واقع هیمنیومی از بازیدیومهای بشکهای شکل به ابعاد ۹- ۷ × ۱۶- ۱۱ میکرومتر است. در انتهای بعضی از بازیدیومها، استریگماتها به تعداد ۴-۲ عدد دیده شد. بازیدیوسپورها تخم مرغی تا بیضوی یا گرزی شکل و دارای پایه و به ابعاد ۶- ۴ × ۹- ۵/۷ میکرومتر بودند. بر اساس مشخصات بازید، استریگمات و بازیدیوسپور، این قارچ T. cucumeris شناسایی شد. پرگنهی حاصل از تک بازیدیوسپور، سفید تا شیری رنگ و کند رشد بوده و ریسه آن واجد صفات ویژهی R. solani بودند. هم چنین بازیدیوسپورهای ثانوی فراوانی نیز در آزمایشگاه تولید شد. این اولین گزارش از تشکیل طبیعی T. cucumerisدر ایران است. مایه زنی بوتههای برنج به صورت گذاشتن تکه کوچکی از محیط کشت پوشیده شده با ریسه قارچ (از پرگنه حاصل از تک بازیدیوسپور روی محیط PDA) در گلخانه منجر به ایجاد هیچگونه علائم سوختگی غلاف نشد.