بررسی گذرایی کتاب «خواندن و نوشتن دوره مقدماتی نهضت سوادآموزی» از منظر فرانقش اندیشگانی

توجه به ویژگی «گذرایی» افعال، نقش مهمی در حوزه محتوا و به طور خاص درک مطالب کتب آموزشی، بویژه آموزش زبان دارد؛ یعنی در سطح پایه درک مطلب خواندن کتب آموزشی و سوادآموزی، بندهای با گذرایی بسیار بالا و به تدریج در سطوح بعدی، گذرایی با مقیاس های بعدی باید لحاظ شود. هدف این پژوهش، توصیف و تحلیل موردی کتاب «خواندن و نوشتن فارسی دوره مقدماتی نهضت سوادآموزی» با استفاده از نظریه یادگیری زبان بنیاد هالیدی (۱۹۹۳) در زمینه کاربرد ساخت های با میزان گذرایی بالا و بنیادی در گفتار کودکان و همچنین دیدگاه هالیدی و متیسن (۲۰۰۴) درباره «گذرایی» از طریق بررسی فرآیندهای فعلی، از دیدگاه فرانقش اندیشگانی است. بر این اساس می توان با بررسی گذرایی افعال موجود و تعیین بسامد وقوع آنها در کتاب مورد بحث، به میزان گذرایی کتاب پایه سوادآموزی دست یافت. نتایج نشان می دهد که میزان گذرایی بندها در این کتاب حدود ۴۷% پایین است و اغلب بندها دارای فعل های ذهنی و رابطه ای هستند و در مرحله بعد، فعل های مادی قرار می گیرند؛ در حالی که در سطح پایه سوادآموزی، متن باید گذرایی بالایی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

نظام گذرایی ، فرانقش اندیشگانی ، فرآیند ، انواع فرآیندها ، متون پایه آموزش زبان ، سوادآموزی