کارآیی اقتصادی مصرف آب محصولات ذرت و سیب زمینی در مدیریت رایج استان چهارمحال و بختیاری

یکی از مهم ترین مسائل و مشکلات در کشاورزی، کارآیی نامناسب مصرف آب است. عدم آگاهی کشاورزان از مقدار آب مورد نیاز گیاه و اصول صحیح آبیاری، باعث استفاده بی رویه آب در بخش کشاورزی می شود. به همین دلیل در این پژوهش مقادیر آب مصرفی، کارآیی مصرف آب و عملکرد محصولات ذرت و سیب زمینی در ۹ مزرعه از دشت های بروجن، خانمیرزا و شهرکرد در استان چهارمحال و بختیاری بررسی شد. همچنین تحلیل اقتصادی بین مزرعه ها برای ارزیابی مدیریت رایج این منطقه انجام شد. نتایج نشان داد که کارآیی مصرف آب آبیاری با محاسبه کردن وزن خشک محصول، به طور متوسط برای دشت های بروجن، خانمیرزا و شهرکرد به ترتیب ۵۱‎/۰، ۵۷‎/۲ و ۲ کیلوگرم بر مترمکعب است. بیشترین درآمد خالص در واحد حجم آب مصرفی (۹۲۵۰ ریال)، مربوط به مزرعه ده صحرا از دشت خانمیرزا است، در این مزرعه آب مورد استفاده ۳۰ درصد کمتر از مقدار آب مورد نیاز بوده و این حداکثر درآمد خالص به دلیل بالا بودن عملکرد محصول و استفاده از آب کمتر در این مزرعه است. کمترین درآمد خالص در واحد حجم آب مصرفی (۱۰۱۰ ریال) نیز، مربوط به مزرعه کنرک از دشت بروجن است، که در این مزرعه ۱۳۴ درصد از آب لازم استفاده شده است. بیشترین مقدار شاخص اقتصادی نسبت درآمد به هزینه (۹۷‎/۲) برای مزرعه ده صحرا از دشت خانمیرزا و کمترین مقدار (۲۸‎/۰) برای مزرعه کنرک از دشت بروجن به دست آمده است.

کلیدواژه ها:

استان چهارمحال و بختیاری ، ارزیابی اقتصادی ، عملکرد محصول ، بهره وری آب