دیپلماسی اسرائیل و تغییرات خاورمیانه

یکی از طولانی ترین و پیچیده ترین اختلافات خاورمیانه، که با ادعاهای سیاسی، مذهبی، سرزمینی و ملی همراه است، رقابت دو جامعه اسراییل و فلسطین بر سر یک سرزمین و هویت تاریخی آنها می باشد. درگیری اعراب و اسرائیل از یک سری رقابت ها و جنگ های پی در پی تشکیل شده است که ریشه های این درگیری به قرن نوزدهم و پس از آن برمیگردد، زمانیکه نیروهای انگلیس، فلسطین را از کنترل ترکان عثمانی خارج کرده و به ۱۴۰۰ سال حکومت اسلامی بر منطقه پایان داد، و با انتشار اعلامیه بالفور، قصد خود را برای تسهیل "ایجاد یک خانه ملی در فلسطین برای مردم یهود" اعلام کرد. پیچیدگی و چندگانگی در روابط اسرائیل با منطقه خاورمیانه همیشه وجود داشته است. در اسرائیل نیز بحث در مورد هویت دولت، جایگاه و نقش آن در منطقه و و روابط آن با فلسطینیان، حاکم بر سیاست این کشور است. شکل گیری اسرائیل و برقرای امنیتش با خصومت بخش بزرگی از جهان عرب و مسلمان شکل گرفته است. اما در طول این مدت، اسرائیل توانسته است مقاومت اعراب را تا حدودی بشکند، با دو همسایه عرب صلح و با چند کشور عربی روابط نیمه عادی برقرار کند. اما درگیری اعراب و اسرائیل و به ویژه هسته اصلی آن، فلسطین همچنان پابرجا است و ایران به عنوان یک دشمن قدرتمند و مصمم به این جنجال پیوسته است. این مقاله به بررسی شرایط منطقه ای و جهانی از جمله عادی سازی حضور اسراییل در منطقه و نوع روابطش با برخی کشورهای خاورمیانه از جمله ایران و ترکیه، و همچنین تحولات روابط ایالات متحده و اسرائیل در منطقه می پردازد. لازم به ذکر است اگرچه ترکیه در بین کشورهای خاورمیانه قرار نمیگیرد اما سیاست هایش در قبال این منطقه بسیار حائز اهمیت بوده و از این رو بررسی روابطش با اسراییل خالی از لطف نمی باشد. در این زمینه این مقاله به بررسی این فرضیه پرداخته است که هدف سیاست خارجی اسراییل درمنطقه خاورمیانه ارتقاء موضع و جایگاه خود به عنوان قدرتی منطقه ای با پشتوانه و حمایت آمریکا بوده است که به شیوه مطالعه موردی تاریخی و از چشم انداز ژئوپولیتیکی مورد بررسی قرار گرفته است.

کلیدواژه ها:

سیاست خارجی ، خاورمیانه ، اسراییل و فلسطین ، امریکا ، ایران ، ترکیه