بررسی امکان استفاده از پرتو گاما برای رفع آلودگی قارچی نقاشی رنگ روغن تاریخی

در این پژوهش پرتودهی گاما به عنوان روشی برای رفع آلودگی قارچی یک تابلوی نقاشی تاریخی مورد ارزیابی قرار گرفت. برای این منظور، تابلوی نقاشی رنگ و روغن مربوط به دوره ی قاجار دارای سبک قهوه خانه ای انتخاب شد. پس از نمونه برداری از نقطه های مشکوک و تغییر رنگ یافته ی مختلف در رو و پشت تابلو، قارچ های موجود در نمونه ها مورد شناسایی قرار گرفت و میزان آلودگی قارچی کل تابلو تخمین زده شد. با توجه به مقاومت قارچ ها در برابر پرتو گاما دز لازم برای ضدعفونی تابلو محاسبه شد. به منظور بررسی اثرهای پرتو بر مواد رنگی مورد استفاده در نقاشی، از دو رنگ عمده و اصلی تابلو، نمونه برداری شد. نمونه ها قبل و بعد از پرتودهی با استفاده از طیف سنج زیرقرمز و رنگ سنجی مورد آزمایش بررسی ساختار شیمیایی و اندازه گیری رنگ قرار گرفتند. پس از پرتودهی هیچ تغییری در طیف های زیرقرمز نمونه ها مشاهده نشد؛ به علاوه پرتو گاما باعث ایجاد تغییر رنگ محسوسی نشد. این نتیجه ها نشان داد که پرتودهی با دز مورد سنجش (۵ کیلوگری) آسیبی به نقاشی نرسانده است، بنابراین روش پرتودهی می تواند برای رفع آلودگی این گونه اثرها توصیه شود.  

کلیدواژه ها:

پرتو گاما ، نقاشی رنگ روغن ، آلودگی قارچی ، آزمون رنگ سنجی